Ο μύθος του ανόσιου Ερυσίχθονα

Φωτογραφία της μεγάλης βαλανιδιάς του Αγίου Γεωργίου "στα Ποτιστικά", στο Σχηματάρι [Γ.Μ.Σ.]

Ελεύθερη απόδοση από τις "Μεταμορφώσεις" του Οβιδίου

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής

Μια φορά κι έναν καιρό ήτανε μια βελανιδιά, μια δρύς!

Φύτρωνε στο ιερό δάσος της Δήμητρας. Ήταν αφιερωμένη στη θεά.

Δέντρο θεόρατο. Τεράστιο! Τόσο μεγάλο όσο όλο το δάσος! Η Γαία τη γέννησε. Οι Αιώνες την μεγάλωσαν! Οι υπόγειοι ποταμοί την πότιζαν! Τα σύννεφα της έλουζαν τα φύλλα και τα κλαδιά. Οι άνεμοι τη χτένιζαν.

Οι άνθρωποι, ευλαβικοί όπως ήταν, την αγαπούσαν, την καμάρωναν και την στόλιζαν με γιρλάντες, με κορδελάκια, με στιχάκια που χάραζαν στον κορμό της.

[...Από τα φύλλα της εστάλαζε κι έρρεεν ολόγυρά της «μάννα ζωής, δρόσος γλυκασμού, μέλι το εκ πέτρας». Έθαλπον οι ζωηφόροι οποί της έρωτα θείας ακμής, κι έπνεεν η θεσπεσία φυλλάς της ίμερον τρυφής ακηράτου. Και η κορυφή της βαθύκομος ηγείρετο ως στέμμα παρθενικόν, διάδημα θείον. 

Ησθανόμην άφατον συγκίνησιν να θεωρώ το μεγαλοπρεπές εκείνο δένδρον. Εφάνταζεν εις το όμμα, έμελπεν εις το ούς, εψιθύριζεν εις την ψυχήν φθόγγους αρρήτου γοητείας. Οι κλώνες, οι ράμνοι, το φύλλωμά της, εις του ανέμου την σείσιν, εφαίνοντο ως να ψάλλωσι μέλος ψαλμικόν, το «Ως εμεγαλύνθη». Μ΄ έθελγε, μ΄ εκήλει, μ΄ εκάλει εγγύς της. Επόθουν να πηδήσω από του υποζυγίου, να τρέξω πλησίον της, να την απολαύσω· να περιπτυχθώ τον κορμόν της, όστις θα ήτον αγκάλιασμα δια πέντε παιδιά ως εμέ, και να τον φιλήσω. Να προσπαθήσω ν΄ αναρριχηθώ εις το πελώριον στέλεχος, το αδρόν και αμαυρόν, ν΄ αναβώ εις το σταύρωμα των κλάδων της, ν΄ ανέλθω εις τους κλώνας, να υψωθώ εις τους ακρέμονας… Και αν δεν μ΄ εδέχετο, και αν μ΄ απέβαλλεν από το σώμα της, και μ΄ έρριπτε κάτω, ας έπιπτον να κυλισθώ εις την χλόην της, να στεγασθώ υπό την σκιάν της, υπό τα αετώματα των κλώνων της, τα όμοια με στέμματα Δαυίδ θεολήπτου...] 

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Υπό την βασιλικήν δρυν*

Ο βασιλιάς Ερυσίχθων, γυιος του Τριώπα** από τη Θεσσαλία, περιφρονούσε τους θεούς. Ποτέ δεν κάπνισαν οι βωμοί από τις δικές του θυσίες.  Αποφάσισε να την κόψει. Διέταξε τους δούλους του μα αυτοί δίστασαν.

Έπιασε το τσεκούρι μόνος του. Χτύπησε. Αίμα ανάβλυσε από τον ιερό κορμό.

Μια φωνή τον προειδοποίησε:

-Είμαι η νύμφη της Δήμητρας! Αυτή είναι η κατοικία μου. Τρέμε, ανόσιε άνθρωπε, για την τιμωρία που θα σε βρει!

Κάποιος -ένας μόνο- προσπάθησε να τον εμποδίσει.

Μια τσεκουριά του πήρε το κεφάλι.

Με περισσότερη μανία ρίχτηκε, ο ανόσιος, στο φοβερό του έργο.

Τελικά, με κόπο πολύ, την έριξε χάμω. Μαζί της έπεσαν και πάρα πολλά δέντρα του δάσους. 

Οι αδελφές της, οι Δρυάδες, ντύθηκαν πένθιμα. Κλαίγοντας πήγαν στη θεά Δήμητρα. Της είπαν για το κακό που τις βρήκε.

Θύμωσε, η θεά, και το κούνημα του κεφαλιού της έκανε τα στάχυα να τρέμουν. Για να τιμωρήσει τον ένοχο εφηύρε μια ποινή που τον έκανε αληθινά άξιο για οίκτο.

Ένας ανεμοστρόβιλος έφερε την Πείνα στο παλάτι του!

Την ώρα που κοιμόταν, εγκαταστάθηκε εκεί και γέμισε τα σπλάχνα του με τα δηλητήριά της.

Ξύπνησε και διέταξε ν' αδειάσουν τον ουρανό από τα πουλιά, τη γη από τα ζώα και τη θάλασσα από τα ψάρια. Μα όσο κι αν έτρωγε πεινούσε πιο πολύ!

Όλα τα κρέατα, όλοι οι καρποί, τίποτα δεν μπορούσε να τον χορτάσει.

Ξόδεψε όλα τα πλούτη του. Όλο του το βασίλειο. Πούλησε και την κόρη του, την ενάρετη Μίστρα, για να αγοράσει τροφές!

Στο τέλος άρχισε να τρώει τις ίδιες του τις σάρκες!!! 

Αυτός είναι ο μύθος του Ερυσίχθονα, εκείνου που “κοκκίνησε τη γη” -όπως το όνομα μεταφράζεται ελεύθερα. Ο πρώτος μύθος για την προστασία του περιβάλλοντος από όσους δεν έχουν "ιερό και όσιο"! 

Πρώτη δημοσίευση, με μικρές διαφορές, στο ηλεκτρονικό περιοδικό "Αντίφωνο", 28 Σεπτεμβρίου 2009

Σημειώσεις:

* Το απόσπασμα αυτό του Α. Παπαδιαμάντη είναι αυθαίρετος προσθήκη του υπογράφοντος. Πλην όμως η περιγραφή του Κοσμοκαλόγερου αφορά την ίδια εκείνη δρυ, καν πριν την κόψει ο Ερυσίχθονας, καν μετά...

**  Τριώπας, ο έχων τρία μάτια. Ευθύς είναι ο συνειρμός με τον Λιόντα τον Ληστή, στο Πήλιο στην Αργαλαστή, που είχε κι αυτός τρία μάτια.

Οι κομισάριοι του δημογραφικού ζητήματος

Σήμερα, 17 Δεκεμβρίου 2018, μπροστά  στο Δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων, και εν μέσω διαφόρων κραυγών περί υπογεννητικότητας, ξαναδημοσιεύω ένα κείμενό μου από τον Φεβρουάριο του 2012 στο ηλεκτρονικό περιοδικό "Αντίφωνο". 

Προσθέτω μόνο ένα μικρό απόσπασμα απ' όσα λέει ο Μάρκ Μαζάουερ στο βιβλίο του Σκοτεινή ήπειρος- Ο ευρωπαϊκός εικοστός αιώνας, τόμος, σελ. 114, εκδ, "Καθημερινή". 

Διαβάζοντάς το, ο αναγνώστης, θα καταλάβει πόση αξία έχουν αυτές οι κουβέντες και πόσο ειλικρινείς οπαδοί της οικογένειας είναι εκείνοι που τις διεξάγουν. 

Και τότε, μετά τον Α' ΠΠ, σκιζόντουσαν για την οικογένεια και τον πληθυσμό αλλά δεν τους εμπόδισε αυτό να μακελλέψουν δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους στον Β' ΠΠ και να εκμηδενίσουν το "όφελος" της προπαγανδιστικής εκστρατείας τους(!) 

Θαυμάστε τους... και μετά απολαύστε και τους δικούς μας κομισάριους....

 

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής

Μέχρι τώρα νόμιζα ότι τα παιδιά τα φέρνει ο πελαργός. Μαθαίνω όμως έκπληκτος, κάλλιο αργά παρά ποτέ, ότι τα παιδιά τα φέρνει η πολιτική! Μάλιστα. Οι πολιτικοί μας αφού “μας” έκαναν γεφύρια, αφού “μας” έκαναν δρόμους, αφού “μας” έκαναν λιμάνια, τώρα πρέπει να “μας” κάνουν και παιδιά(!)

Μορφωμένοι άνθρωποι, σπουδαγμένοι, κοσμογυρισμένοι, γλωσσομαθείς, επιμελείς, μας τα εξηγούν όλα και μας ενημερώνουν για το τι πρέπει να κάνουμε ώστε η Ελλάδα να συνεχίσει να κατοικείται από Έλληνες και να μην χαθεί ο σπόρος του Έλληνα και αναγκαστούμε, τότε, να χρησιμοποιήσουμε υβρίδια διάφορα και μεταλλαγμένα. Πότε; Μα τώρα...σε λίγο...το 2100! Τότε που θα' μαι γω εκατόν σαράντα χρονών κι εσύ ελπίζω να φαίνεσαι νέα...

Το 2100

Το 2100, λέει μια έρευνα, οι Έλληνες θα είναι 2,34 εκατομμύρια(sic). Δεν θα φτάνουν ούτε για “ζήτω”, πού να φτάσουν να σώσουν το έθνος, πώς να μπορέσουν να συντηρήσουν ένα κράτος με τα σύνορα τα σημερινά, πώς θα αφομοιώσουν τους μετανάστες;

“Μπορούν οι λίγοι ν' αφομοιώσουν τους πολλούς;”

Ας τα βάλουμε στη σειρά. Το 2100 είναι μια πολύ πολύ μακρινή χρονολογία. Όχι μόνο γιατί μέχρι τότε “ποιος ζει και ποιος πεθαίνει” αλλά και γιατί και η πείρα επισημαίνει και η επιστήμη παραδέχεται ότι πολλά μπορούν να συμβούν στην εξέλιξη ενός πληθυσμού.

α) Ας πάρουμε πρώτα την πείρα. Πόσοι ήταν οι Έλληνες στην αρχή του 19ου αιώνα; Δεν ήταν παραπάνω από το νούμερο που σείει, για να μας τρομοκρατήσει, η έρευνα. Από αυτούς σκοτώθηκαν, σκλαβώθηκαν, εκπατρίστηκαν,- έτσι λένε οι ιστορικοί,- γύρω στις 500.000.

Μείνανε τόσοι που φτάνουν για να λέει ο Μακρυγιάννης στο Ντερνύ

 “Κι᾿ αν είμαστε ολίγοι εις το πλήθος του Μπραΐμη, παρηγοριώμαστε μ᾿ έναν τρόπον, ότι η τύχη μας έχει τους Έλληνες πάντοτε ολίγους. Ότι αρχή και τέλος, παλαιόθεν και ως τώρα, όλα τα θερία πολεμούν να μας φάνε και δεν μπορούνε τρώνε από ᾿μάς και μένει και μαγιά Και οι ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν κι᾿ όταν κάνουν αυτείνη την απόφασιν, λίγες φορές χάνουν και πολλές κερδαίνουν. Η θέση οπού είμαστε σήμερα εδώ είναι τοιούτη και θα ιδούμεν την τύχη μας οι αδύνατοι με τους δυνατούς. -"Τρε-μπιεν», λέγει κι᾿ αναχώρησε ο ναύαρχος”.

Αυτοί οι “λίγοι” που μείνανε ήταν αρκετοί για να φτιάξουν εμάς και να καμωνόμαστε τώρα πως είμαστε “πολλοί”. Ότι με την αριθμητική μερικών μερικών αυτοίνοι τότε ήτανε “λίγοι” και μεις σήμερα είμαστε “πολλοί”. Κι εμείς, “οι πολλοί”, έχουμε φέρει το έθνος εκεί που το φέραμε ενώ εκείνοι, οι “λίγοι”, τα κατάφεραν καλύτερα.

Στο χωριό μου η πρώτη απογραφή του ελληνοβαβαρικού κράτους (1834) βρίσκει εξήντα εννέα οικογένειες και γύρω στα 350 άτομα και το 1928- ήτοι ενενήντα τέσσερα χρόνια μετά- απογράφονται άτομα 1493. Ο πληθυσμός δηλαδή αυξήθηκε κατά τέσσερις (4) φορές! Να υποθέσουμε ότι αυτό οφείλετο στην αλλαγή των προτεραιοτήτων του ελληνοβαβαρικού, και στη συνέχεια, ελληνοδανικού κράτους; Στη μέριμνα του κράτους για τις πολύτεκνες οικογένειες; Στην επέκταση της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής; Στην εξάλειψη της παιδικής θνησιμότητας; Διευκρινίζω δε σαφώς ότι το χωριό μου ουδόλως επωφελήθηκε από τις “νέες χώρες” ή από την έλευση των προσφύγων της Ιωνίας. Παρέμενε τότε αμιγώς Αρβανίτικο. [Ουάου! Πώς να κάνεις προκοπή όταν υπάρχουν Αρβανίτικα χωριά μέσα σε Ελληνοβαβαρικό κράτος(!)]

Ας έρθουμε όμως ακόμα έναν αιώνα αργότερα. Περίπου στις μέρες μας. Η γενιά που γεννήθηκε – σε όλες τις χώρες- μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ονομάστηκε baby boom. Γιατί; Μα γιατί ακριβώς οι άνθρωποι για να γιατρέψουν τα boom του πολέμου, έπεσαν με τα μούτρα στον έρωτα και έκαναν πολλά παιδιά. Για να υπερβούν τη φρίκη του θανάτου έβαλαν τον έρωτα πάνω πάνω στις προτεραιότητες της ζωής τους...στο λατομείο ν' αγαπηθούμε, στους θάλαμους των αερίων, στη "σκάλα", στα πολυβολεία... Προφανώς δεν περίμεναν τις κρατικές επιδοτήσεις και τα αυτοκίνητα tax free με πινακίδες AMO.

Δεν αποκλείεται λοιπόν, αντίθετα είναι πολύ πιθανό, μετά από την περίοδο μεγάλης δυστυχίας που έχουμε μπροστά μας να ανακάμψει ο πληθυσμός ακριβώς γιατί “αγνός εστί έρωτα έρωτι διακρουσάμενος”. Οι νύχτες είναι μεγάλες και κρύες και κει που μαζευόμαστε στο σπίτι και χωνόμαστε στο κρεβάτι - γιατί δεν έχουμε καλοριφέρ - πολλά ο θεός του έρωτα απεργάζεται.

Συνεπώς αν κάποιος είχε κάνει κάποια πρόβλεψη για την εξέλιξη του πληθυσμού στις απαρχές του εικοστού αιώνα σίγουρα θα είχε πέσει έξω. Θα είχε δει ότι η εξίσωση της εξέλιξης του πληθυσμού δεν είναι γραμμική... αλλά...Θεϊκή! Ότι όσα σχέδια κι αν κάνουν οι άνθρωποι για τα παιδιά...αλλιώς Εκείνος κελεύει!

β) Ας έρθουμε όμως και στην επιστήμη. Λίγο, όσο πατάει η γάτα. Με τις διακυμάνσεις των πληθυσμών- κάθε είδους εμβίων όντων- ασχολείται, εδώ και καμιά πενηνταριά χρόνια, η επιστήμη του Χάους. Εκεί έκθαμβοι οι χαολόγοι ανακαλύπτουν ότι όλα είναι ....απροσδιόριστα αφού οι αιτίες που καθορίζουν την διακύμανση των πληθυσμών είναι πολλές και πολλές απ' αυτές είναι άγνωστες.

Ανακαλύπτουν έκθαμβοι ότι αυτά είναι φαινόμενα χαοτικά και δεν επιδέχονται καν τακτοποιημένη απεικόνιση πολλώ δε μάλλον τακτοποίηση.

“ Ένας μικρός αριθμός ψαριών θα αυξάνεται γρήγορα. Ένας υπερβολικά μεγάλος πληθυσμός ψαριών θα μειώνεται. Ή, ας πάρουμε τα γιαπωνέζικα σκαθάρια. Κάθε 1η Αυγούστου βγαίνετε στον κήπο σας και μετράτε τα σκαθάρια. Για λόγους απλοποίησης, αγνοείτε τα πουλιά, αγνοείτε τις ασθένειες των σκαθαριών και παίρνετε υπόψη σας μόνο τα σταθερά αποθέματα τροφής. Αν τα σκαθάρια είναι λίγα, θα πολλαπλασιάζονται` αν είναι πολλά θα φάνε τον κήπο και μετά θα πεθάνουν από την πείνα” (Χάος James Gleick εκδ Κάτοπτρο σελ 96)

“...όπως φαίνεται όμως, κανείς από αυτούς τους πρώτους οικολόγους δεν είχε την έφεση ή τη δύναμη να συνεχίσει να ανασκαλεύει αριθμούς που αρνιόνταν να κατασταλάξουν κάπου. Σε κάθε περίπτωση, αν ο πληθυσμός συνέχιζε να μεταβάλλεται πάνω κάτω, οι οικολόγοι θεωρούσαν ότι ταλαντεύονταν γύρω από κάποιο σημείο ισορροπίας. Το σημαντικό ήταν η ισορροπία. Δεν περνούσε από το μυαλό των οικολόγων ότι ίσως να μην υπήρχε ισορροπία”( στο ίδιο σελ 99)

Συμπέρασμα: Το 2100 είναι πολύ μακρινή ημερομηνία και τα 88 χρόνια που μεσολαβούν δεν είναι αρκετά για να μας δώσουν την αυτοπεποίθηση ότι μπορούμε να προγραμματίσουμε τις τάσεις εξέλιξης του πληθυσμού της Ελλάδας. Ακόμα κι αν είχαμε 188 χρόνια πάλι δεν θα μπορούσαμε να πούμε κάτι για το 2200. Αυτό που σήμερα βαίνει ανοδικά, μετά από λίγο, και με απροσδιόριστο τρόπο, αντιστρέφεται. Και το αντίθετο. Χαλαρώστε λοιπόν κι απολαύστε τον έρωτα χωρίς το άγχος της παιδοποιίας, του πατριωτικού καθήκοντος και της του έθνους σωτηρίας. Τότε, “ενδεχομένως” που λέει και ο Ζουράρις, να προκύψει αντιστροφή της πτωτικής τάσης.

Οι Ελληνίδες θέλουν οι Έλληνες μπορούν;

Κάποια έρευνα ισχυρίζεται, ότι οι Ελληνίδες θέλουν να κάνουν περισσότερα παιδιά απ' όσα κάνουν αλλά δεν μπορούν λόγω του “κόστους”. Δεν τις “συμφέρει” θα προσέθετα εγώ.

Χωρίς να θέλω να αμφισβητήσω την “ιερότητα” των “ερευνών”, χωρίς να θέλω να υπονομεύσω το κύρος τους το επιστημονικό, θα έλεγα να δούμε ξανά το κιν/φο έργο με τον Μελ Γκίμπσον “Αυτό που θέλουν οι γυναίκες”. Εκεί θα διαπιστώσουμε ότι οι γυναίκες -οι αμερικανίδες, μη πάει ο νου σας στο κακό- άλλο θέλουν και άλλο λένε ότι θέλουν. Κι αν εν πάση περιπτώσει λένε αυτό που θέλουν εννοούν ότι το θέλουν μέσα στις κατάλληλες συνθήκες, με τους όρους που εκείνες θα καθορίσουν, ώστε τα πράγματα να είναι πάντα “under control”.

Ναι, οι Ελληνίδες θα έκαναν περισσότερα παιδιά αν μπορούσαν να εξασφάλιζαν ταυτόχρονα “τον πατέρα τους και τη μάνα τους”: καριερούμπα, κοινωνική δραστηριότητα, διασκέδαση, ταξίδια, σπίτι κατάλληλο, αυτοκίνητο, εισόδημα και φυσικά να υπάρχει “πρόσωπο” ικανό για να υποστηρίξει υλικά , πρώτα όμως βιολογικά όλη αυτή την εποποιία.

Όμως, τα αυξημένα ποσοστά διαζυγίων, τα αυξημένα ποσοστά “υποβοηθούμενης αναπαραγωγής”, τα αυξημένα ποσοστά “καισαρικών”, τα αυξημένα ποσοστά μπακουροσύνης και τέλος η εντελώς καθυστερημένη τεκνοποίηση- πάντα μετά τα τριάντα της Ελληνίδας- δεν δηλώνουν ότι οι Έλληνες μπορούν να κάνουν αυτό που θέλουν και όπως το θέλουν οι Ελληνίδες.

Η Ελληνίδα και ο Έλληνας, σήμερα, δεν έχει, στο ζήτημα της τεκνοποιίας, καμία σχέση με την προγιαγιά της και τον προπάππο του στις αρχές του αιώνα.

Δεν ξέρω με ποιο “σκεπτικό” έκαναν, εκείνοι οι άνθρωποι, τόσα παιδιά τότε. Και πολύ θα ήθελα να μάθω. Ξέρω όμως καλά πως δεν είχαν ό, τι έχουμε εμείς σήμερα από υλικά αγαθά. Ούτε καμία υποστήριξη από το “κοινωνικό κράτος”. Είχαν όμως μια ζωή που επιδέχονταν πληθυσμιακή αύξηση, που ήταν φτιαγμένη να υποδεχτεί και ν' αναθρέψει πολλά παιδιά.

Είχαν, καθώς φαίνεται, και ένα ακόμα πράγμα. Κάτι σαν αδιόρατο, χωρίς μάζα, χωρίς διαστάσεις, “ πνευματικό τσιπάκι”, που έγραφε μέσα του δύο κουβέντες. “Τα παιδιά τα δίνει ο Θεός” και “είναι κακιά η ζωή χωρίς παιδιά”. Αυτό φαίνεται ήταν αρκετό για να μπορούν να έχουν, εκτός από το να θέλουν, και ένα και δύο και τρία και τέσσερα παιδιά.

Το κατά κεφαλήν κόστος

Δεν νομίζω ότι η κύηση έχει κόστος. Αντιθέτως η αποφυγή της κύησης έχει κόστος. Το κόστος της αντισύλληψης προληπτικά και το κόστος της άμβλωσης κατασταλτικά. Συνεπώς η κύηση συμφέρει! Και από πλευράς χρόνου. Αν την εποχή που φεύγει ο άνδρας για φαντάρος η γυναίκα μείνει έγκυος, θα προλάβει ο μπαμπάς να πάρει, μαμά και παιδί, από το μαιευτήριο και να τους πάει σπίτι. Είναι σαν να λέμε ότι προλαβαίνουμε να πετάξουμε μέσα στο συρτάρι το κλειδί με το οποίο το κλειδώσαμε. Τόσο απλά.

Κόστος έχει η κύηση και ο τοκετός όταν τα πράγματα δεν είναι φυσιολογικά. Όταν αργούν τα κορίτσια να παντρευτούν, όταν τ' αγόρια έχουν άγχος, όταν θέλουν και τα δύο μέρη να ελέγξουν και να χειραγωγήσουν τις διαδικασίες που όρισε ο Θεός για να γεννιόνται οι άνθρωποι.

Έτσι φτάσαμε να πληρώνουμε αυτά που ο Θεός δίνει δωρεάν. Η “υποβοηθούμενη αναπαραγωγή”- τι φρικτός όρος- θεωρείται πια εκ των ων ουκ άνευ! Η “καισαρική τομή” εκτείνεται στο μισό των γεννήσεων! Η λήψη πολυδύναμων κυττάρων από το νεογνό και η αποθήκευσή τους θεωρείται τρέντι! Τρεις το λάδι, τρεις το ξύδι...δέκα το λαδόξυδο(!)

Κι ενώ δεν λέμε κουβέντα για την πραγματική αυτή εμπορευματοποίηση κι εκμετάλλευση του πιο ιερού δώρου που δόθηκε στον άνθρωπο γυρεύουμε μ' επιδόματα να καλύψουμε την ένδεια της ψυχής μας και από τον εκάστοτε...Δένδια γυρεύουμε το νομικό πλαίσιο.

Στη Σίφνο λένε: “το ότσι-ότσι τέσσερις και το κατσίκι πέντε και το σκυλί και το γατί μέρες εξήντα πέντε”. Ρίμες για να θυμόνται εύκολα πόσο διαρκεί η κύηση του χοίρου(=ότσι-ότσι), του κατσικιού μαζί και του αρνιού, του σκύλου και της γάτας. Ανώτερης ευφυίας ζώα, όπως ο σκύλος, θέλουν μόνο εξήντα πέντε μέρες για να γεννηθούν ενώ ο κατσικάκι κυοφορείται πέντε ολόκληρους μήνες, ήτοι μέρες εκατόν πενήντα. Αυτό το παράδειγμα φτάνει, θαρρώ, για να καταλάβουμε ότι αυτά τα πράγματα είναι θεϊκά και ότι οι ταχύτητές τους δεν είναι εκ του κόσμου τούτου. Όταν λοιπόν τα προσεγγίζουμε καλό είναι να τα προσεγγίζουμε προσεκτικά και ακόμα καλύτερο είναι να μην τα πολυπειράζουμε.

Οικογένεια VS παιδικός σταθμός

Και ο καπιταλισμός και ο σοσιαλισμός, αμφότεροι υποστάσεις της νεωτερικότητας, προκειμένου ν' “απελευθερώσουν” την γυναίκα από τη φροντίδα των παιδιών για να εντάξουν κατ' ευθείαν την παραγωγική της δύναμη στην οικονομία οδήγησαν τα παιδιά στους παιδικούς σταθμούς. Όπως τα κοτοπουλάκια ξεχωρίζονται από τις κλώσες στις “σύγχρονες” μονάδες αναπαραγωγής έτσι και τα παιδάκια ξεχωρίζονται από τις μαμάδες τους στις “σύγχρονες” μονάδες αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης. Επειδή δεν συμφέρει την κοινωνία μία μαμά να φροντίζει τα ένα δύο παιδιά που της δίνει κάθε φορά ο Θεός εφευρέθηκε ο τρόπος μία “μαμά” να φροντίζει πολλά παιδιά του Θεού. Η “μαμά” αυτή δεν είναι απαραίτητο- και μάλλον δεν είναι και σύνηθες- να έχει δικό της παιδί. Αυτό θα πει- για όσους δεν κατάλαβαν- ότι η μητρότητα έστω και σε συσκευασία “παιδικού σταθμού” είναι μια πέρα για πέρα απρόσωπη -και άρα αντικοινωνική- διαδικασία. Μια διαδικασία που “διδάχτηκε” στις σχολές νηπιαγωγών και βρεφοκόμων.

Οι πιο εύποροι της κοινωνίας μπορούν αντί να εντάξουν το παιδί τους σε αυτό το σύστημα φροντίδας – σε αυτό το μαζικό σύστημα φροντίδας- φέρνουν στο σπίτι τους μια “μαμά” για την “προσωπική” τάχα φροντίδα του παιδιού. Νομίζουν, οι δύστυχοι, ότι αυτό είναι καλύτερο(!) Εκείνη η δύστυχη “μαμά” τις πιο πολλές φορές είναι ξένη, μετανάστης, ίσως ακόμα και τώρα παράνομη, που δεν ξέρει πού την κεφαλή κλίναι και φυσικά είναι πιθανό να μην έχει δικό της παιδί. Αν έχει παιδί, εκείνο είναι μάλλον μακριά, στην πατρίδα της, όσο δηλαδή μακριά είναι το δικό της το μυαλό από το δικό μας το παιδί που μεγαλώνει.

Υπάρχει και μια τρίτη κατηγορίας μητρότητας, αυτή οπού η μαμά έχει από την δουλειά της τη δυνατότητα να πάρει άδεια και να γυρίσει σ' αυτήν αφού το παιδί έχει αρκετά μεγαλώσει. Αυτή η μαμά όμως αντιμετωπίζει δυσκολίες εξέλιξης στη δουλειά της, χάνει χρόνο έναντι των συναδέλφων της και οσονούπω οι “κατακτήσεις” αυτές θα χαθούν μέσα στη φρίκη της κρίσης. Άλλωστε ήταν “κατακτήσεις” ακριβώς γιατί δεν αφορούσαν όλες τις εργαζόμενες μητέρες ούτε καν τις “ελεύθερα” δραστηριοποιούμενες μπίσνες γουίμεν. Αφορούσαν μόνο εκείνες που για κάποιο λόγο, κάποια στιγμή, βρέθηκαν σε ισχυρή θέση έναντι των εργοδοτών και κείνοι για λόγους PR (=δημοσίων σχέσεων) κυρίως- και όχι για λόγους συνθηκολόγησης έναντι του ισχυρού ταξικού κινήματος- σε μια αυθυπέρβαση ερωτικής αγαθότητας(!) παρεχώρησαν αυτές τις εξυπηρετήσεις στις υπαλλήλους τους.

Ταυτόχρονα δύο γιαγιάδες και δύο παππούδες( τώρα με τα πολλά διαζύγια και παραπάνω από δύο “γιαγιάδες” και “παππούδες”) καιροφυλακτούν για να αναλάβουν δράση. Οι σχέσεις ανάμεσα στους νέους έχουν από καιρό νομιμοποιηθεί, αγόρια και κορίτσια ζουν τους έρωτές τους μέσα στα πλαίσια – τα όποια πλαίσια- των ένθεν κακείθεν οικογενειών, και δεν βλέπω καμία μαμά που να μην θέλει εκτός από το ν' αλλάζει τα σεντόνια των εραστών ν' αλλάζει και τα πάμπερς των μωρών. Με άλλα λόγια, υπάρχει μια “νεκρά περίοδος” των γονιών που χαρακτηρίζεται από τα εξής αντιφατικά στοιχεία. Ενώ κάποτε οι δύο γονείς θα μπορούσαν να μεγαλώνουν το στερνοπούλι τους, τώρα, λόγω του “λίγα και καλά”,...σχολάζουν. Απ' την άλλη, τα παιδιά τους που δεν βιάζονται να κάνουν παιδιά και μεγαλώνουν αρκετά μέχρι να το αποφασίσουν, διαστέλλουν την περίοδο της σχόλης των γονιών. Το σπίτι μένει για χρόνια χωρίς να μεγαλώνει μικρό παιδί, είτε αυτό είναι παιδί των γονιών είτε είναι εγγόνι. Την έλλειψη αυτή, την συναισθηματική αυτή ερήμωση της οικογένειας, την βλέπουμε μέσα στο σύνηθες υποκατάστατο...στο μεγάλωμα σκυλιών, γατιών και κάθε είδους κατοικιδίων.

Να το πω και με άλλα λόγια για να μη μείνει κάτι θολό.

Η οικογένεια, όταν έκανε τέσσερα, πέντε, έξι και επτά παιδιά, για μια μεγάλη περίοδο είκοσι έως τριάντα πέντε χρόνων, είχε στο σπίτι της ένα και περισσότερα παιδάκια να μεγαλώνει. Αυτό το γεγονός ήταν παράγοντας ευτυχίας για όλους τους ανθρώπους για όλη την ευρύτερη οικογένεια και για τα ίδια τα παιδιά. Αυτό δεν το επιμαρτυρεί η δική μας πείρα, οι αφηγήσεις των παλαιοτέρων, μας το επιβεβαιώνει το ότι ο τρόπος αυτός του ευ ζην δεν αλλάζει επί πάρα πολλούς αιώνες. Και αλλάζει άρδην μέσα σε μερικές δεκαετίες. Όταν δηλαδή “κάτι” αλλάζει μέσα στο “τσιπάκι” που λέγαμε. Μετά από αυτό η ευτυχία δεν αναζητιέται στα πρόσωπα των παιδιών αλλά στις συνθήκες που η οικογένεια τα ζει και τα μεγαλώνει. Δεν λέω, μέχρι ένα σημείο και αυτή η λογική έχει τα δίκια της. Αλλά η εκ των πραγμάτων μείωση του αριθμού των παιδιών στην οικογένεια έφερε και τη δυστυχία, την κατάθλιψη. Η χρονική απόσταση που χωρίζει το τελευταίο παιδί από το πρώτο εγγόνι είναι πια μεγάλη και η στέρηση των ανθρώπων από τη “μωρουδίλα” είναι τρομακτική, αγιάτρευτη και μη μετρήσιμη από τους δεινούς κοινωνιολόγους της υπέρμετρης και υπερμετρημένης και υπερτιμημένης νεωτερικότητας.

Θέλω να πω με όλα αυτά ότι οι συνθήκες για τη γέννηση παιδιών είναι περισσότερο από ποτέ ευνοϊκές. Δεν είναι, λοιπόν, αυτές που φταίνε. Οι “χωρητικότητες” μέσα στην ευρύτερη οικογένεια του ζεύγους υπάρχουν γιατί έτσι που είναι φτιαγμένη η δική μας οικογένεια “χωράει” κι άλλα παιδιά είτε είναι δικά μας παιδιά είτε είναι των παιδιών μας τα παιδιά. Το κακό βρίσκεται αλλού.

Θέλω να πω ακόμα πως ναι μεν το κόστος κάποιων πραγμάτων μεγαλώνει, κάποιων άλλων όμως μικραίνει ή εκμηδενίζεται. Αρκεί να τα προσεγγίσουμε αλλιώς. Εκτός από οικονομία θα κάνουμε και πιο σωστά τη δουλειά, πιο ανθρώπινα.

Αγαπάω πολύ τα ζευγάρια που δεν έχουν αυτοκίνητο επειδή θέλουν να έχουν δεύτερο παιδί. Εκείνο το “δεύτερο παιδί”, μαζί με το “πρώτο”, είναι που χρειάζεται το έθνος! Και βεβαία καθόλου δεν ιδρώνει τ' αυτί μου όταν ακούω εκκλήσεις για την υπογεννητικότητα και ταυτόχρονα βλέπω την κάθε οικογένεια να χρειάζεται καμιά τρακοσαριά ευρώ το μήνα για τσιγάρα και καπνό, άλλα τόσα για βενζίνες και αυτοκίνητο(και λίγα λέω), καμιά διακοσαριά για γατιά, σκυλιά, κλπ. Αλήθεια, για τηλέφωνα πόσα ευρώ χρειαζόμαστε;

Η λύση στην “αναπαραγωγή” των νέων ανθρώπων μιας νέας μετα-νεωτερικής ( και όχι απλώς μετα- μεταπολιτευτικής) κοινωνίας βρίσκεται στην ανασύνταξη της οικογένειας στα διαφορετικά επίπεδα: του στενού ζευγαρωτού πυρήνα, της ευρύτερης παππουδογιαγιάδικης, και της ακόμα ευρύτερης των θείων, του σογιού κλπ

Ενάντια στην κινητροποίηση της αναπαραγωγής

Σκεφτείτε να έλεγε ο Θεός στους ανθρώπους “αυξάνεσθαι και πληθύνεσθαι ότι ο μισθός υμών πολύς εν τοις λογαριασμοίς του ταμιευτηρίου”. Σκεφτείτε τι έπαθε η γεωργία όταν βασίστηκε στις επιδοτήσεις και θα καταλάβετε τι θα πάθει το έθνος αν βασίσει τη διαιώνισή του στο γερμανοτσολιάδικο κράτος που υπήρχε μέχρι τώρα και σ' αυτό που θα “οικοδομηθεί” από την τρόικα από δω και πέρα. Αλίμονο μας αν κάνουμε παιδιά από πολιτική σκοπιμότητα και τρις αλίμονο μας αν κάνουμε τρίτο παιδί γιατί θα είμαστε κινητροποιημένοι από το κράτος και τις επιδοτήσεις του. Τρις αλίμονό μας αν δεν μπορούμε να κάνουμε ούτε παιδιά χωρίς την “υποβοήθηση” του κράτους. Αναθέσαμε στο κράτος την “εκπροσώπηση” του έθνους, τώρα θα του αναθέσουμε και την αναπαραγωγή του;

Πέρα απ' αυτό δεν νομίζω πως ο άνθρωπος που θα κάνει το τρίτο παιδί, γιατί θα περιμένει να εισπράξει την βοήθεια του κράτους, μπορεί να κάνει το παραμικρό για να οικοδομήσει κάτι “μετά” είτε αυτό αφορά την Μεταπολίτευση είτε αυτό το “μετά” αφορά την Μετανεωτερικότητα.

Ο μετ' επιδομάτων ανάδοχος της αναπαραγωγής τους έθνους το πολύ πολύ να είναι ένας ιδιόμορφος εκτροφέας ψυχών. Κάτι σαν κι αυτούς τους ανθρώπους που αναλάμβαναν στο Παρίσι του 17ου και 18ου αιώνα με μίσθωση έργου τη “φροντίδα” των ορφανών έναντι μιας αισχρής αμοιβής που τους παραχωρούσε η καθολική εκκλησία. (Βλέπε το βιβλίο “Το Άρωμα” Πάτρικ Ζίσκιντ εκδ Ψυχογιός)

Και, πραγματικά, δεν βλέπω τίποτα που πρέπει να σωθεί, είτε από τους ανθρώπους αυτούς είτε από τον σπόρο τους. Υπ' αυτήν την έννοια ημείς άδομεν

ΜΙΑ ΠΑΠΑΔΙΑ (Μ)ΠEPATIANH

Μια παπαδιά (Μ)περατιανή

πάει κοντά στους κλέφτες

πάει κι ο παπάς πάει κοντά

πάει παρακαλώντας

-Κοντοκαρτέρει παπαδιά

δυό λόγια για να πούμε

Το πού τ' αφήνεις τα παιδιά

το έρημο το σπίτι

-Φωτιά να κάψει τα παιδιά

φωτιά να μπει στο σπίτι

κι εγώ θα πάω κλέφτισσα

θα πάω κοντά στους κλέφτες

(ή: θα πάω με τους λεβέντες)

[παραθέτω και τους στίχους γιατί είναι σπάνιο αυτό το δημοτικό τραγούδι και εν πολλοίς άγνωστο. Οπότε ας μας συγχωρήσει ο...ακροατής και το κιτσ του βίντεο γιατί δεν βρέθηκε άλλο.]

Το κάλλος θα σώσει τον Κόσμο, το έθνος, την οικογένεια, τους ανθρώπους.

Εν πάση περιπτώσει αφού οριοθετήθηκα, μέσω της ρήξεως, έναντι των ανέραστων που θέλουν κίνητρα για ν' αναπαραγάγουν τον εαυτό τους ας κάνω κι εγώ έναν συμβιβασμό. Θα παραδεχτώ ότι υπάρχουν κάποια κίνητρα για να κάνει κανείς παιδιά. Χωρίς αυτά δεν έχει κάποιος την όρεξη, το κέφι, να κάνει παιδιά. Και όταν υπάρχουν αυτά δεν μπορεί να τα αγνοήσει και να μην θέλει να κάνει παιδιά. Θα μιλήσω για τους άνδρες αλλά νομίζω κάτι ανάλογο ισχύει και για τις γυναίκες. Ας μιλήσουν όμως κι αυτές που είναι οι αρμόδιες μη τύχει και πουν πως τις καπελώνω.

Δύο είναι τα κίνητρα αυτά:

Το πρώτο είναι η μαμά! Έρχεται κάποια στιγμή στη σχέση του ερωτευμένου ζευγαριού- ακριβώς γιατί “έρως εστί τόκος εν τω καλώ” (Πλάτων)- που αρχίζεις να θέτεις το ζήτημα: “πόσο όμορφη θα είναι ως μαμά;”, “πόσο όμορφη θα είναι εγκυμονώντας;”, “πόσο όμορφα θα είναι τα παιδιά που θα της μοιάζουν, που θα έχουν κάποια από τα χαρακτηριστικά της;”

Η ανώτατη αυτή εκδοχή του ίμερου εκχέεται από το σύνολο της υπάρξεώς σου και την κατακλύζει, την περιβάλλει, διεισδύει μέσα στο πνεύμα της και τη σάρκα της. Φυσικό επακόλουθο – το υπερφυσικό δεν λαμβάνει χώρα πάντα αλλά λαμβάνει- η αναδιάταξη των οργάνων της.

Ο Θεός δεν μας έκανε το χατίρι να μας δώσει δύο καρδιές. Δεν έστερξε ακόμα και στη δέηση του Γρηγόρη Μπιθικώτση. Μας έδωσε όμως την Γυναίκα. Μαζί με την καρδιά της που άλλοτε λιώνει στις φωτιές κι άλλοτε είναι πέτρα, μαζί με το ήπαρ της που διυλίζει όλα τα φαρμάκια του ψεύτικου τούτου κόσμου, μαζί με τους πνεύμονές της, αρχίζει τη λειτουργία του και ένα ακόμα όργανο μετατρέποντάς την σε “γεννήτρια” ομορφιάς και καλοσύνης! Το Απρόσιτον Κάλλος κτίζεται σε συσκευασία δώρου και προσάγεται εν τω σπηλαίω του καθενός καταυγάζοντας τη χαμοζωή του. Το νέο όργανο φέρει κατά το ήμισυ τους γενετικούς προκαθορισμούς τους δικούς σου και κατά το ήμισυ τους δικούς της. Αυτοί οι “προκαθορισμοί” επί εννέα μήνες κυκλοφορούν κι εντάσσονται στον οργανισμό της και κανείς δεν ξέρει ακόμα αν κάποιοι μένουν εκεί και μετά τους εννέα μήνες. Τότε λαμβάνει χώρα αυτό που ισχυρίζεται αληθώς ο Απόστολος: “Και έσονται οι δύο εις σάρκα μίαν. Το μυστήριον τούτο μέγα εστίν, εγώ δε λέγω εις Χριστόν και εις την Εκκλησίαν”!

Το σίγουρο είναι πάντως πως αυτό που έγινε σου αρέσει και θέλεις να το ξανακάνεις καλύτερα αφού τώρα είσαστε και οι δυο καλύτερα προπονημένοι. Οπότε δεν βλέπεις την ώρα να περάσει λίγος καιρός, να σταθεροποιηθεί μαμά και οικογένεια στο νέο επίπεδο και να προχωρήσεις στην επόμενη ερωτική φάση που τώρα πια λέγεται “δεύτερο παιδί”, “τρίτο παιδί” κλπ. Η μαμά λοιπόν είναι το πρώτο κίνητρο, τα μάτια της που σε κοιτάνε την ώρα που το μωρό απλώνει τις αρίδες του στην κοιλίτσα της, η γλυκύτητα του προσώπου της όταν το εγκυμονεί ή το γαλουχεί, το δέρμα της που γίνεται βελούδινο, το κορμί της που καμπυλώνει και παρά ταύτα γίνεται περισσότερο ελαστικό και ελκυστικό. “ Η γυνή σου ως άμπελος ευθηνούσα εν τοις κλίτεσι της οικίας σου”. (Ακολουθία του Γάμου). Η μαμά, Σωτήρη, είναι το πρώτο κίνητρο και όχι το επίδομα!

Το δεύτερο κίνητρο είναι το παιδί! Η Ναταλία του Κώστα είναι το κίνητρο, που ξύπνησε πρωί πρωί κι άρχισε να τραγουδάει τον Μπάρμπα Πήλιο, ένα χαμόγελο ολόκληρη, η ομορφιά και η καλοσύνη του Θεού σε συσκευασία δύο ετών! Τα μάτια του παιδιού όταν ξυπνάει στις δύο η ώρα, είναι το κίνητρο. Το πλασματάκι αυτό που φουσκώνει σαν το ζυμάρι και κάθε μήνα παίρνει ένα κιλό. Το πλασματάκι αυτό με την υπέροχη ευωδιά του. Με τις χαοτικές κινήσεις του που μέρα με τη μέρα αποκτούν τάξη και νόημα. Το πλασματάκι αυτό που ενώ χωράει μέσα στο ένα σου χέρι η ομορφιά του δεν χωράει ούτε στο νου ούτε στην καρδιά σου και δεν πρόκειται να χωρέσει ποτέ. Θα μένεις πάντα έκθαμβος μπροστά της και δεν θα την χορτάσεις όσα παιδιά, εγγόνια, δισέγγονα κι αν αποκτήσεις. “Οι υιοί σου ως νεόφυτα ελαιών, κύκλω της τραπέζης σου”... “Αξίωσον αυτούς ιδείν τέκνα τέκνων` την κοίτην αυτών ανεπιβούλευτον διατήρησον` και δος αυτοίς από της δρόσου του ουρανού άνωθεν, και από της πιότητος της γης` έμπλησον τους οίκους αυτούς σίτου, οίνου και ελέου και πάσης αγαθοσύνης, ίνα μεταδίδωσι και τοις χρείαν έχουσι, δωρούμενος άμα και τοις συμπαρούσι πάντα τα προς σωτηρίαν αιτήματα”.(Ομοίως, Ακολουθία τους Γάμου). Από της δρόσου του ουρανού, λέει, κι όχι από τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα.

Τα παιδιά είναι οι διώκτες του θανάτου

Λένε πως κίνητρο για τον έρωτα, και κατ' επέκτασιν για τα παιδιά, είναι ο φόβος του θανάτου. Δεν το συμμερίζομαι απόλυτα. Ο φόβος του θανάτου υπάρχει στη ζωή του καθενός αλλά είναι μικρότερος όσο νεότερος στην ηλικία είναι ο άνθρωπος. Στον κάθε άνθρωπο επιδρά διαφορετικά και θα ήταν μάταιο και α-νόητο να προσπαθήσουμε να κάνουμε γενικεύσεις. Στη δική μου περίπτωση η παρουσία του θανάτου δεν έκρινε τις εξελίξεις αλλά τις επέσπευσε.

Μεγάλη Πέμπτη του '86, λίγο πριν χτυπήσει η καμπάνα της εκκλησίας, η γιαγιά που ζούσε μαζί μας και με είχε μεγαλώσει έκλεισε τα μάτια και κοιμήθηκε για πάντα. Ανώδυνα, ανεπαίσχυντα, ειρηνικά. Την άλλη μέρα, Μεγάλη Παρασκευή, ο Επιτάφιος παραμέρισε προκειμένου η γιαγιά να πάρει τον δρόμο της για την “ποθεινήν πατρίδα”. Τότε τη σύμπτωση αυτή δεν την πολυκατάλαβα. Εκείνο που με ταρακούνησε συθέμελα ήταν η παρουσία τόσων πολλών ανθρώπων στην κηδεία!

Δεν το χωρούσε ο νους μου γιατί τόσοι πολλοί άνθρωποι από το χωριό μου και τα γύρω χωριά, από την Αθήνα, συγγενείς, γνωστοί, φίλοι, ήρθαν, τέτοια κιόλας μέρα, για τον τελευταίο ασπασμό. Η γιαγιά δεν ήταν κανένας παράγοντας της κοινωνίας, ήταν μια γυναίκα “της τρίτης δημοτικού” που έμεινε νωρίς χήρα γιατί οι Γερμανοί της σκοτώσανε τον άντρα, τα έβαψε όλα μαύρα- τα σεντόνια, τα τζακόπανα, τα τραπεζομάντιλα- κι αφοσιώθηκε στο μεροκάματο και στο μεγάλωμα του μικρού της κοριτσιού. Όταν έκανα τους πρώτους λογαριασμούς- ακόμα δεν τους έχω τελειώσει- σκέφτηκα πόσο τυχερός θα ήταν ο γυιος μου, ο αγέννητος, αν είχε προλάβει να γνωρίσει αυτή τη γιαγιά! Έτσι μου ήρθε, “ο γυιος μου”. Ήθελα το πρώτο παιδί να είναι αγόρι, γιατί ήξερα πώς να είμαι πατέρας ενός αγοριού αλλά για να γίνω πατέρας ενός κοριτσιού ήθελα χρόνο και προπόνηση.

Σκεφτόμουν, λοιπόν, πόσο φτωχός θα είναι ο γυιος μου που δεν γνώρισε την καλοσύνη, τη στοργή, την αγάπη, αυτής της γιαγιάς. Που δεν θα του πει ιστορίες για τους Αργοναύτες, για τον Οδυσσέα, για τον Θησέα και τον Ηρακλή! Φράσεις ένα σωρό από τα Ευαγγέλια ... “τι ανέβηκες εκεί πάνω , σαν τον Ζακχαίο, Γιώργο;”...

(Ακόμα δεν το χωράει ο νους πώς αυτή η γυναίκα δεν μου είπε ποτέ ένα από τα παραμύθια που λένε συνήθως οι γιαγιάδες στα παιδιά!)

Έτσι κατέληξα ότι δεν έχουμε το χρόνο με το μέρος μας και τέτοια σπουδαία πράγματα που έχουμε αποφασίσει να τα κάνουμε ας τα κάνουμε όσο πιο γρήγορα μπορούμε...και έχει ο Θεός. Και τω όντι, ο Θεός είχε απ' όλα τα καλά! Εμείς δεν είχαμε μυαλό.

Ευτυχώς η μαμά, ούσα της ίδιας λογικής, συμφώνησε!

Μετά από δυο τρία χρόνια, όταν ο θάνατος επισκέφτηκε και πάλι την οικογένεια, άκαιρα και άδικα αυτή τη φορά, τα παιδιά, αγόρι και κορίτσι, ήταν εκεί ακοίμητοι φρουροί και διώκτες του. Θαύματα Ελπίδας, Πίστης και Αγάπης να διυλίζουν τον ζόφο του θανάτου και να εκκινούν τη ζωή από την αρχή.

Έκτοτε μου έμεινε κουσούρι να κοιτάζω τα πράγματα ανάποδα. Κι όταν βλέπω νέους ανθρώπους, ερωτικούς, δημιουργικούς, τρυφερούς, να αποφασίζουν να ζήσουν χωρίς παιδιά ή το αναβάλλουν για αργότερα δεν σκέφτομαι τι χάνουν εκείνοι αλλά σκέφτομαι τι χάνουν τα παιδιά που δεν γεννήθηκαν ακόμα. 

Και όπως λέει ένας όχι και τόσο Τούρκος ποιητής... 

“τα πιο όμορφα παιδιά δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα”

(Ναζίμ Χικμέτ)

 

Δημοκρατία για γενναίους ή δημοκρατία για τυχαίους;

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής

 

Ο τρώσας ...και τρωθήσετε

Ο θεός Απόλλων, θεός του φωτός και της μουσικής, καθοδήγησε τον Πάρη στην κατά του Αχιλλέα τοξοβολή. Πρώτα του υπέδειξε το τρωτό σημείο του γενναίου παλληκαριού και μετά κατηύθυνε το βέλος στο στόχο. Ο Αχιλλέας εξέπνευσε στην Τροία αλλά η Τροία δεν γλίτωσε τον χαλασμό. Μόνον ο Αινείας γλίτωσε, με μερικούς ακόμα, και διέφυγε στη Δύση για να ιδρύσει αυτό που λέμε σήμερα Λατινικό Πολιτισμό. Έκτοτε βρίσκουμε τον κολεκτιβισμό του πολιτισμού  αυτού κάθε μέρα μπροστά μας. Έτσι και ο Απόλλων Μπαζάντες, στο σχετικό του κείμενο, «Ἡ ἀναγκαιότητα Νέου Συντάγματος ὡς θεσμικῆς ἄμυνας τοῦ Λαοῦ καὶ ἡ θέσπισή του χωρὶς βίαιη Ἐπανάσταση» νόμισε ότι βρήκε την Αχίλλειο πτέρνα των βασάνων του ελληνικού λαού και με μια σαϊτιά γυρεύει να μας απαλλάξει εύκολα, γρήγορα και...οικονομικά! Το «οικονομικά» λογιάστε το και σε χρήμα και σε χρόνο και σε προσπάθεια και σε αίμα.      Καλοσύνη του!

Πρώτα καταδεικνύει ως αιτία της κρίσης την πολιτική. Κάμποσοι διαφωνούμε γιατί θεωρούμε ότι η αιτία είναι πνευματική. Δεν προσπαθεί να μας πείσει. Ούτ’ εμάς ούτε κανέναν άλλον. Μετά, μας λέει ότι η κρίση της πολιτικής είναι η απουσία της Δημοκρατίας. Ούτε κι εκεί αναπτύσσει τον συλλογισμό του για να δούμε μη τυχόν συμφωνούμε αφού κι εμείς νομίζουμε ότι η Δημοκρατία μας υποφέρει αφόρητα. Στη συνέχεια εγκαταλείπει το «έρπειν», που λέγαμε στο στρατό, και με άλματα προωθείται στη γραμμή εφόδου. Η κομματοκρατία μαζί με την μιντιοκρατία είναι οι αίτιοι. Ακόμα ένας στρατιώτης, της εκστρατείας κατά των κομμάτων, δογματίζει, αφορίζει και ξορκίζει  την κακία τους. Καθαρός, λουσμένος μέσα στο απολλώνιο φως, εγείρεται και εφ’ όπλου λόγχη εξορμά να καταλάβει... τα χειμερινά ανάκτορα!

Να, η κατάργηση των κομμάτων, να το «κόμμα νέου τύπου» που εδώ λέγεται «οκτώ χιλιάδες δικηγόροι από είκοσι πέντε έως τριάντα πέντε χρονών», να η πολιτική καθοδήγηση που εδώ πια λέγεται « ενημέρωση», να η «ωρίμανση των συνθηκών», να η επαναστατική πρωτοπορία που εδώ βαπτίζεται «κρίσιμη μάζα», να εδώ, παντού, ο λενινισμός - τον οποίο ο συγγραφέας του άρθρου φαντάζεται ότι εξέβαλλε από την πόρτα – που μπουκάρει ξανά από το παράθυρο ξελιγομένος στα γέλια. Ως και το «παλαϊκό» - που βαπτίζεται κι αυτό στο λάλον ύδωρ ώστε να γίνει «ανιδιοτελές» -  επανέρχεται... αυτή τη φορά σαν φάρσα!

Γιατί λοιπόν χρειάζεται να γράψω – ξανά ένα κείμενο πολεμικής μέσα σε λίγες μέρες και δη μέρες της σαρακοστής και σήμερα μέρα μνήμης του Ιωάννου της Κλίμακος;

Πράγματι δεν θα έπρεπε να γράψω τίποτα πολεμικό, τίποτα πολιτικό, και γιατί το άρθρο δεν λέει τίποτα καινούργιο αλλά κυρίως γιατί η κρίση είναι, από την κορυφή μέχρι τα νύχια, πνευματική.  Το να συζητάμε παλαιές πολιτικές ιδέες με την αίσθηση ότι ανακαλύψαμε τον τροχό είναι χάσιμο χρόνου και αποπροσανατολισμός. Αφήνουμε τον γάμο για να πάμε για πουρνάρια.

Όμως! Κοιτώντας καλύτερα ανάμεσα στις λευκές γραμμές του πολιτικού κειμένου διέκρινα το ιδιώνυμο χρώμα του κολεκτιβισμού που ξεκινάει με τις πιο καλές προθέσεις για να καταλήξει, αγνώριστο, στην άλλη άκρη του χρωματικού πίνακα.

Έτσι, αποφάσισα να γράψω τις σκέψεις μου ελπίζοντας, αν μη τι άλλο, ότι δεν θα επαναλάβω κι εγώ πράγματα που ακούτε πολλές φορές την ημέρα.

 

Η μιντιοκρατία

Πρώτα θα κάνω μικρή στάση στο ζήτημα της μιντιοκρατίας.

Ο συγγραφέας του άρθρου, μας λέει ότι η μιντιοκρατία μαζί με την κομματοκρατία είναι «διάφορον» της Δημοκρατίας. Ενώ όμως λέει πολλά και αναλυτικά για την κομματοκρατία, ενώ επεξεργάζεται το σχέδιο ανατροπής της, δεν μας λέει τίποτα για την μιντιοκρατία πέρα από αυτά τα ..προκαταρκτικά. Δεν μας λέει πώς θα πάει στην εκλογή προέδρου από τον λαό με την υπάρχουσα μιντιοκρατία σε πλήρη δράση. Δεν μας λέει πώς θα πάει σε δημοψηφίσματα με την υπάρχουσα μιντιοκρατία κράτος εν κράτει. Δεν μας λέει πώς θα εξουδετερώσει εκείνη και τα τόσα συμφέροντα, ομάδων και ατόμων, που συνασπίζονται γύρω της. Τι θα κάνει το κόμμα των «οκτώ χιλιάδων δικηγόρων»; Θα ορίσει επιτροπές λογοκρισίας και θα τους βάλει στο σβέρκο του Πρετεντέρη; Θα φωνάζει τον Πορτοσάλτε στην «οδό Ζαλοκώστα» για να του κάνει τσαμπουκάδες; Θα φορέσει καπίστρι στον Τράγκα; Φερετζέ στην Όλγα Τρέμη; Ο Λοξίας σιωπά!

Ας πούμε ότι με την «ελευθερία του συναιτερίζεσθαι» θα ξεμπερδέψει, με την «ελευθερία του λόγου» πώς θα ξεμπερδέψει;

 

Απουσία γενναιότητας αλλά και λογικής

Οι συλλογισμοί του συγγραφέα φαίνονται γενναίοι, βρυχώνται, ακκίζονται σαν τέτοιοι αλλά στην πραγματικότητα δεν πάνε πέρα από αυτό που κατακρίνουν. Δεν αλλάζουν τον τρόπο που βλέπουν τη Δημοκρατία, δεν την βγάζουν έξω από το σύστημα καταγραφής της γνώμης των πολιτών. Γιατί οι εκλογές, πολλές ή λίγες, βουλευτικές ή προεδρικές, καποδιστριακές ή καλλικρατικές , δημοψηφίσματα ή έξιτπολ, δεν είναι η Δημοκρατία αλλά ένας τρόπος απεικόνισης της γνώμης του λαού. Ακόμα κι αν ήταν άκρως δημοκρατικές ακόμα κι  αν ήταν απαλλαγμένες από τα σκυλιά των μίντια δεν θα ήταν Η Δημοκρατία αλλά απλώς η εικόνα της, η και στίγματα φέρουσα πταισμάτων.

Όταν δεν λες τίποτα, μα τίποτα, για το πώς διαμορφώνεται η γνώμη του λαού αλλά λες μόνο πώς θα γίνει η καταγραφή της δεν μαρτυράς απλώς την αμηχανία σου αλλά και την αντίληψη που έχεις για τον ρόλο του λαού στον οποίο ορκίζεσαι.

Και η αντίληψη αυτή είναι η ίδια αντίληψη του συστήματος που τον θέλει απλώς για να το νομιμοποιεί. Εκείνο τον θέλει μια φορά στα τέσσερα χρόνια εσύ τον θέλεις κάθε τόσο. Εκείνο τον θέλει για να εκλέγει βουλευτές εσύ το θέλεις για να εκλέγεις πρόεδρο – παιδονόμο των βουλευτών.

Εκείνο θέλει τον λαό να ψηφίζει «λίγες φορές για πολλά» εσύ τον θες να ψηφίζει πολλές φορές για λίγα. Εκείνο αραιώνει την «δημοκρατία» στον χρόνο και στον χώρο εσύ την πυκνώνεις στον χρόνο και την απλώνεις στον χώρο. Έτσι ακριβώς κάνουμε και με τον τραχανά! Πρώτα τον πυκνώνουμε βράζοντάς τον και μετά τον απλώνουμε. Η Δημοκρατία όμως διαφέρει – νομίζω – από τον τραχανά!

 

Κάτω τα χέρια από τα κόμματα

Επειδή τα αυτοκίνητα σκοτώνουν, πολλές φορές, τους επιβάτες τους δεν αποφασίζει κανένας να τα απαγορεύσει και να τα εξαφανίσει. Επειδή τα κόμματα δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους δεν θα πρέπει να τα καταργήσουμε. Εκείνοι που το έκαναν – και είχαν κι αυτοί σοβαρούς λόγους – είδαμε τι έπαθαν. Πολλώ δε μάλλον που εμείς εδώ δεν πάσχουμε από την  υπερλειτουργία των κομμάτων  ως φορέων ιδεολογιών και πολιτικών, ως κυττάρων μείωσης της πολυπλοκότητας. Πάσχουμε από την υπολειτουργία τους. Τα κόμματα, όλα, δρουν σαν συντεχνίες και ομάδες πίεσης στα πλαίσια ενός εξόχως ανταγωνιστικού και δυναμοκεντρικού συστήματος. Δρουν είτε στο επίπεδο των ιδεολογημάτων είτε στο επίπεδο των δικαιωμάτων και επ’ ουδενί τρόπο επεξεργάζονται πολιτικές οι οποίες θα επέτρεπαν και θα διευκόλυναν την συμμετοχή των πολιτών στο πολιτικό γίγνεσθαι. Μη υπαρχούσης αυτής, της σωστής λειτουργίας τους, την απλούστευση της πολυπλοκότητας την αναλαμβάνουν τα ΜΜΕ. Ο Πορτοσάλτε, ο Τράγκας, ο Πρετεντέρης, ο Παυλόπουλος, η Τρέμη, γίνονται ....πολιτικοί καθοδηγητές(!) Κι επειδή κι αυτοί με την σειρά τους δεν ανταποκρίνονται στον ρόλο που σφετερίστηκαν...αναδεικνύονται κι άλλοι όπως πχ ο μέγας ινστρούχτορας Λάκης Λαζόπουλος(!) Όταν αποτυγχάνει κι αυτός...η στρατολόγηση γίνεται από τους καθηγητές των πανεπιστημίων...από φιλόσοφους και πάει λέγοντας. Κάποια στιγμή καταλήγει και στους...μπλόγκερς(!)

Τα κόμματα στην Ελλάδα υπήρχαν πάντα. Κυρίως στην αρχαία Ελλάδα και πρώτα απ’ όλα στην ίδια την Αθηναϊκή Δημοκρατία. Μέσα στα κόμματα του «δικομματισμού» της εποχής υπήρχαν και άλλα «κόμματα» αυτά που στο Συνασπισμό σήμερα τα λένε «συνιστώσες». (Κάτι «συνιστώσες» μετά συγχωρήσεως...τόσες). Οι συνιστώντες τις συνιστώσες είχαν ένα άλλο όμμα θεώρησης των πραγμάτων και μια άλλη λογικής λύσης των προβλημάτων. Προς τούτο συνήρχοντο, εργάζονταν πάνω σ’ αυτό, ομονοούσαν επιμαρτυρώντας και επιμαρτυρούσαν ομονοώντας. Μετά δε από κείνη τη ζύμωση έβγαιναν πιο δυνατοί πιο γερά επιχειρηματολογούντες και διατύπωναν τη γνώμη τους.

Οι άλλοι πάλι, μετά το πρώτο ζόρισμα από την ισχυρή παρουσία των αντιπάλων, έκαναν κι αυτοί τα ανάλογα οπότε το πράγμα έπαιρνε τροπή ενδιαφέρουσα. Άκουγες τον έναν και σ’ άρεσε, άκουγες τον άλλον και σε έπειθε. Έτσι πορευόμενοι έκαναν χωριό ή δεν έκαναν χωριό. Πράγμα που δεν ήταν καθόλου σπάνιο. Τις προάλλες, φέρελπις επιχειρηματίας μας ανέλυε, «έγκαυλος» εκ του βήματος, ότι για κάθε μία επιτυχημένη επιχειρηματική προσπάθεια προηγούνται 3,8 αποτυχίες! Σκεφτείτε στην πολιτική τι γίνεται!

Συμπέρασμα: Αν δεν σας αρέσουν τα κόμματα φτιάξτε άλλα. Αν φτιάχνετε άλλα κόμματα δεν υπάρχει λόγος να το κρύβετε, ούτε να ντρέπεστε. Δεν υπάρχει λόγος να λέτε το «κόμμα των δικηγόρων» «κρίσιμη μάζα» και τα σύκα να τα λέτε σκάφη. Αν υπάρχει κάποιος λόγος να ντρέπεστε αυτός ίσως να είναι ότι σε ένα πολιτικό σύστημα οπού βρίθει δικηγόρων, εσείς προτείνετε λύση προερχόμενη από το «κόμμα των δικηγόρων»! Κατά το «τρώσας και ιάσετε»!

 Ό,τι είναι πολιτικό υποκείμενο είναι ένα είδος κόμματος. Ακόμα και η Φιλική Εταιρεία ήταν κόμμα. Κόμμα που όπως έλεγαν και οι κομμουνιστές συνδύαζε τις νόμιμες και τις παράνομες μορφές πάλης. Κόμμα ήταν και το ΕΑΜ. Κόμμα ήταν και η ΕΔΑ. Και μέσα σ’ αυτά δρούσαν κι άλλα κόμματα. Όταν κάποιοι αποφάσισαν ότι ο ρόλος τους ήταν «αντιδημοκρατικός», «αντιλαϊκός», «αντεθνικός» κλπ μας έβαλαν στο γύψο και συνέβησαν στην Ελλάδα μεγαλύτερα κακά από εκείνα που οι σημερινοί νέοι έχουν γνωρίσει τα «τελευταία τριανταπέντε χρόνια».

Αν αξίζει κάτι να καταργηθεί αυτό είναι οι πολιτικές νεολαίες! Αυτό μάλιστα! Για την ακρίβεια: Να αυτοκαταργηθούν!  Να ξεκινήσει πρώτη η Κομμουνιστική Νεολαία Ελλάδας και να σταθεί στο ύψος της ΟΚΝΕ (Ομοσπονδία Κομμ. Νεολαιών Ελλάδας) και ν’ αυτοδιαλυθεί μέσα σε μια Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων που σκοπό θα έχει μια πατρίδα της τιμής, της λευτεριάς, λυτρωμένη από κάθε ξενική εξάρτηση. Και ν’ ακολουθήσουν οι άλλες πολιτικές νεολαίες. Και μετά όλα τα νέα παιδιά. Μικρά και μεγάλα. Κατά τις δυνατότητές του καθενός.

Αλλά να μην ακούω φρικτά πράγματα για συνταγματικές απαγορεύσεις της πολιτικής δράσης των «ανηλίκων». Δεκατεσσάρων χρονών κι «ανήλικος» ήταν ο Ανδρέας Λυκουρίνος όταν σε ένα σημείωμα έγραψε...

            Πατέρα,

Με πηγαίνουν στην Καισαριανή για εκτέλεση με άλλους επτά κρατουμένους (σημειώνονται επτά ονόματα με επώνυμο). Σε παρακαλώ πολύ ειδοποίησε τα σπίτια τους. Μη λυπάστε. Πεθαίνω για τη λευτεριά και την Πατρίδα.

Αντρέας

Μαθητής Γυμνασίου 14 ετών, γεννημένος στην Καλλιθέα το 1929, πήρε μέρος σε οργανώσεις ΕΑΜικές, πιάστηκε απ’ τους Γερμανούς το Μάιο του 1943 στην Καλλιθέα με υλικό πού μετέφερε από τομέα της Αθήνας, μεταφέρθηκε στην οδό Μέρλιν όπου βασανίστηκε φρικτά κι από κει στο Χαϊδάρι. Τουφεκίστηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1943 στην Καισαριανή με άλλους 7 πατριώτες.

Δεκαοκτώ χρονών παιδί ήταν ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης όταν τον απαγχόνισαν οι Εγγλέζοι και έκτοτε παραμένει... αιώνια δεκαοκτώ χρονών! Αιώνια «ανήλικος» γιατί τότε ο «ενήλικος» ήταν από είκοσι ένα και πάνω!

Το δικαίωμα αυτό, να αγωνίζονται για την δημοκρατία και την ελευθερία οι έφηβοι, δεν το πήραν ούτε από συντάγματα, ούτε από γραφιάδες σαν τον Γιανναρά που εδώ και χρόνια ωρύεται για την πολιτική δράση των «ανηλίκων». Δεν το πήραν ούτε καν από μάνα και πατέρα. Αλλά το πήραν από την ιστορία τους και τις παραδόσεις τους, από αυτό που λέμε πολιτισμό και ταυτότητα.

 

Ακόμα λίγα για τον χρόνο και τον χώρο της Δημοκρατίας

Να ξέρουμε τι γίνεται στην Αίγυπτο και στην Ισλανδία και να μην ξέρουμε τι έγινε στην πατρίδα μας δεν είναι ό, τι καλύτερο. Πολύ χειρότερο είναι να καλούμε τον λαό να παραδειγματιστεί από τις επιλογές μιας χώρας που επί δεκάδες δεκαετίες, εκατονταετίες και χιλιετίες κυβερνιέται από φαραώ, δικτάτορες, ξένους και μακρινούς δυνάστες κι οπού η δημοκρατία δεν έχει τόπο μήτε οδό.

Πληροφορώ λοιπόν τους νεότερους που δεν γνωρίζουν ιστορία. Ο Πρόεδρος της δημοκρατίας δεν έχει εξουσίες γιατί δεν του έχει κανείς εμπιστοσύνη ότι θα τις χρησιμοποιήσει με σωστό τρόπο. Ακόμα περισσότερο: δεν είμαστε καθόλου σίγουροι  ότι αυτό που λέει ο ένας «σωστό» είναι και για τον άλλον «σωστό»! Παράδειγμα: επί πέντε χρόνια μας «κυβερνούσε» ένας τύπος που η πλειοψηφία ισχυρίζονταν ότι ήταν ο καταλληλότερος για πρωθυπουργός. Κάποιοι άλλοι διαφωνούσαν έως ότου αυτό αποδείχτηκε. Τι έπρεπε να κάνει ο Πρόεδρος προκειμένου να αποκαταστήσει την «αξιοκρατία»; Ν’ ακούσει τη σωστή άποψη της μειοψηφίας και να τον καθαιρέσει στον δεύτερο χρόνο της «νέας διακυβέρνησης»; Να διορθώσει το λάθος με ένα άλλο λάθος;

Αυτή η περί του σωστού άποψη είναι ουσιαστικό στοιχείο του καθ’ ημάς τ(ρ)όπου και δεν έχουμε να δώσουμε λογαριασμό σε κανέναν. Ούτε νιώθουμε κανένα σύμπλεγμα ενοχής ούτε θα κόψουμε την ουρά μας επειδή η αλεπού έκοψε την δική της και μας παραμυθιάζει τώρα ότι είναι...δημοκρατικότερο να έχει κανείς κομμένη την ουρά.

Σε αυτόν εδώ τον τόπο, από παλιά, από την αρχαιότητα, φοβόμασταν την του ενός ανδρός αρχή. Εδώ κατηγορήθηκε ο Περικλής. Ο πολιτικός που εκτός του ότι επί τριάντα χρόνια εκλέγετο κάθε χρόνο από την εκκλησία του δήμου, δεν κυβερνούσε άμεσα αλλά εισηγείτο προτάσεις και τρόπους διακυβέρνησης για να κυβερνήσει ο δήμος...άμεσα και κατ’ ευθείαν!

Αυτός ο φόβος, που μετά την σύσταση του Ελληνικούς Κράτους γιγαντώθηκε, είναι που μας έκανε να στηρίξουμε την κίνηση του Ανδρέα Παπανδρέου - αν και ποτέ δεν στηρίξαμε τον ίδιο (όσοι δεν τον στηρίξαμε) - η οποία αφαιρούσε εξουσίες από τον Πρόεδρο. Πώς να το κάνουμε; Είναι καλύτερα να είναι ισχυρός ο πρωθυπουργός παρά ο Πρόεδρος. Όταν ασκούνται πιέσεις σε μια κυβέρνηση δια του πρωθυπουργού  μπορεί ο κάθε υπουργός να βγει και να αντιδράσει έστω κι αν ο πρωθυπουργός υποκύψει. Μπορεί να διασπάσει το κόμμα, να φτιάξει άλλο, να καταγγείλει τον πρωθυπουργό...μπορεί....μπορεί....Αν ο πρωθυπουργός, που έχει να δώσει λόγο στα μέλη του κόμματος, που έχει να δώσει λόγο σ’ αυτούς που τον ψήφισαν, που έχει να δώσει λόγο στους βουλευτές οι οποίοι ψηφίζουν κυβέρνηση και νόμους, αν αυτός ο πρωθυπουργός καταχράται την εξουσία τότε γιατί να μη συμβεί το ίδιο και για εκείνον που έχει την εξουσία (τον Πρόεδρο) αλλά θεσμικά δεν έχει τόσα φίλτρα να λογοδοτήσει; Γιατί μια κοινωνία πρέπει να είναι όμηρος του ενός; Γιατί πρέπει να κρέμεται από τα ούμπαλα του Προέδρου για το αν θα αποπέμψει την κυβέρνηση που η πλειοψηφία εξέλεξε;

Μήπως αυτό δεν γινότανε και παλιότερα; Ποια είναι η διαφορά; Το ότι λεγότανε Παλάτι;  Όταν ξένοι και ντόπιοι ασκούν αφόρητες πιέσεις σε ένα άτομο είναι πιο εύκολο αυτό να υποχωρήσει. Όταν ασκούνται πιέσεις στον Πρόεδρο, από ντόπιους και ξένους, (ένα καλό παράδειγμα ιταμών πιέσεων στον Πρόεδρο είναι εκείνες του Γιανναρά) και το θυμικό του προέδρου δεν αντέξει και υποκύψει τότε τι μπορεί να κάνει κανείς; Μπορεί να κάνει κάτι ο πρωθυπουργός, οι υπουργοί, τα μέλη, οι πολίτες, οι ψηφοφόροι; Τι μπορεί να κάνει όποιος διαφωνεί; Να κάνει μόκο και να περιμένει να λήξει η θητεία του;

Κάτι ακόμα. Γιατί αφού είσαστε τόσο δημοκράτες, οι περισσότεροι από σας που μιλάτε για υπερεξουσίες του πρωθυπουργού, για τον ρόλο του Προέδρου, για την εξαχρείωση των βουλευτών και του πολιτικού συστήματος, δεν βάζετε πουθενά – μα πουθενά – την έννοια της ανακλητότητος; 

Έστω! Να δώσουμε εξουσίες στον Πρόεδρο. Εισηγηθείτε έναν τρόπο άμεσης ανάκλησή του!!!    Να μπορεί ο λαός να τον ανακαλέσει σε είκοσι τέσσερις ώρες!

 

Δέκα συν ένας Στρατηγοί . Κανένας «άριστος», όλοι εκλεγμένοι!

Ο Μιλτιάδης ήταν ένας εκ των Δέκα Στρατηγών. Είχε διεξαγάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Θράκη και είχε νυμφευτεί την Ηγησιπύλη κόρη του Θράκα βασιλιά Ολόρου. Δευτερότοκος γιος του ήταν ο Κίμωνας, πολιτικός αντίπαλος του Περικλή, αριστοκράτης κι αυτός πάππου προς πάππου.[1]

Οι Δέκα Στρατηγοί εκλέγονταν για θητεία ενός έτους και κάθε μέρα εναλλάσσονταν στην ηγεσία. Ας πούμε ότι κάθε μέρα... «προέδρευε» κι άλλος. Αυτός ήταν ο θεσμός. Ενδέκατος στρατηγός θεωρείτο ο πολέμαρχος. Για να είναι μονός ο αριθμός του συμβουλίου των στρατηγών ώστε να μπορεί να παίρνει αποφάσεις. Εκείνη την χρονιά, το 490 π.Χ., πολέμαρχος ήταν ο Καλλίμαχος από τα Κιούρκα (Αφίδνες) οι οποίες τότε δεν είχαν διόδια. Οι στρατηγοί συσκευθέντες διαφώνησαν για τον τόπο όπου θα έπρεπε ν’ αντιμετωπίσουν τους Πέρσες. Ισοψήφησαν δηλαδή και μόνο χάρη στην ψήφο του Καλλίμαχου πάρθηκε η απόφαση για τον Μαραθώνα. Ούτε ο προεδρεύων στρατηγός της ημέρας εκείνης ούτε ο στρατηγεύων πολέμαρχος  επέβαλαν  την άποψή τους στους λοιπούς...απλώς ψήφισαν. 

Πάρα κάτω. Την ημέρα που φαινόταν ότι θα γινόταν η μάχη ο Μιλτιάδης δεν ασκούσε την εκ περιτροπής ηγεσία. Οι λοιποί όμως στρατηγοί, προφανώς και κάποιοι που διαφωνούσαν με την ειλημμένη  απόφαση, παραχώρησαν τη θέση τους στον Μιλτιάδη. Ενδεχομένως για να τον διευκολύνουν ενδεχομένως για να τον παγιδεύσουν και να έχουν μετά να λένε. Πάντως την παραχώρησαν! Ο Μιλτιάδης όμως, είτε γιατί ήταν τζόρας είτε γιατί ήταν πονηρός, δεν έκανε χρήση της διευκόλυνσης αυτής, αν και την δέχτηκε, αλλά περίμενε (εφόσον μπορούσε να περιμένει) την ημέρα που εκείνος θα ήταν στρατηγός! Η ημέρα εκείνη ήταν η 9η Σεπτεμβρίου του ασιατικού κολεκτιβισμού!                      

[Για την...κομψότητα της αφήγησης σημειώνω ότι οι Λακεδαιμόνιοι δεν έστερξαν στον Μαραθώνα για να μην χάσουν την γιορτή των Καρνείων που επίκεντρο είχαν τον θεό Απόλλωνα.]

Να τι είναι η Δημοκρατία κυρίες και κύριοι!

Να αφήνεις τ(Ρ)όπο στον άλλον να συνυπάρχει και να συμμετέχει!

Δεν πήραν οι στρατηγοί τον θεσμό να τον φορέσουν καπέλο στον Μιλτιάδη, ούτε οχυρώθηκαν πίσω από τα δικαιώματά τους! Τα παραχώρησαν και τους παραχωρήθηκαν! Θεσμοθέτησαν ατάκα κι επιτόπου! Ούτε τον θεσμό παραβίασαν ούτε όμως και το συμφέρον της Αθήνας. Δεν παραδειγματίστηκαν από τους...Πέρσες που τότε διαφέντευαν την Αίγυπτο και όχι την Ισλανδία γιατί απλούστατα δεν είχα ακόμα ανακαλυφθεί. Δεν έψαξαν να βρουν τον «άριστο» στρατηγό για να τον κάνουν διοικητή τους. Ίσως να είχαν ξεχάσει τον...γνώμονα στην Αθήνα και πού...να τρέχανε νυχτιάτικα.  Δεν κάτσανε σαν τα σκυλιά να μαλώνουν ερμηνεύοντας τον νόμο και τον θεσμό. Δεν έκαναν προσφυγή στο ... Συνταγματικό Δικαστήριο. Δεν έκαναν πραξικόπημα. Δεν έκαναν δημοψήφισμα. Δεν έκαναν επανάσταση. Δεν έκαναν Συντακτική Συνέλευση. Απλώς έκαναν το καθήκον τους προς την Πατρίδα.

Να ποιος είναι ο καθ’ ημάς τρόπος του πολιτεύεσθαι. Να ποιος είναι ο τρόπος να διαχειρίζεσαι τον χρόνο! Το Πριν σε δεσμεύει ως έναν βαθμό αλλά και δεν σε δεσμεύει όταν εσύ, εκείνη τη στιγμή, κρίνεις ότι πρέπει να κάνεις το αντίθετο. Αυτό είναι εξατομίκευση, είναι χειραφέτηση έναντι του δεσμού, της συνήθειας, της παράδοσης, της τυποποίησης. Το παρελθόν δεν καταδυναστεύει το εκτός προδιαγραφών παρόν. Το παρόν δεν γραφειοκρατικοποιείται ψάχνοντας κάθε φορά για ένα καλούπι, μια φόρμουλα, ένα πρό-σχημα, για να υπ-αχθεί!

Το ζωντανό «Τώρα» δεν κρύπτεται στα «φουστάνια» του παρελθόντος, δεν αποστεώνεται, δεν ευνουχίζεται. Τολμηρά, θαρραλέα, δοκιμάζει το μπόι του, διακινδυνεύει τη σύγκρουση του μικρού με το μεγάλο, του λίγου με το πολύ, του μετρημένου με το αμέτρητο. Και ανατρέπει τους συσχετισμούς των δυνάμεων και των αδυναμιών!Και ανατρέπει την αντίληψη για το «μέτριο» και το «άριστο». Και μεταθέτει τα όρια του εφικτού και του ανέφικτου! Και μεταθέτει τα όρια του Κτιστού και του Άκτιστου!

Με πήρε ο οίστρος και μετέθεσα τα όρια...του κεφαλαίου...συμπαθάτε με. 

 

Η δημοκρατία ως κανόνας

Πίσω από αυτή την άποψη για τις εξουσίες του Προέδρου βρίσκεται μια αντίληψη για την δημοκρατία που είναι μακριά νυχτωμένη από εκείνη του τ(Ρ)όπου μας. Βρίσκεται μια κανονιστική της εκδοχή όπου ο θεσμός αρκεί για να δώσει λύση στο πρόβλημα. Βρίσκεται η άποψη που λέει ότι όπου υπάρχει πρόβλημα με τους ανθρώπους χρειάζεται ένας θεσμός (=δεσμός) για να βάλει τα πράγματα στη θέση τους. Στο συγκεκριμένο κείμενο, το πράγμα είναι πασίδηλο. Από όλη αυτή την τραγωδία της κρίσης, από όλη αυτή την αλληλεπίδραση παραγόντων στο χώρο και στο χρόνο, από όλη αυτή την ποικιλία εκδοχών για την υπέρβασή της, δύο πράγματα φαίνεται – στον Απόλλωνα – ότι αρκούν: Να δώσουμε εξουσίες στον Πρόεδρο και να καταργήσουμε τα κόμματα!           

Τότε, και δημοκρατία θα έχουμε, και ήσυχος θα είναι ο λαός, και η κρίση θα υπερβαθεί, και – προ παντός αυτό – δεν θα χρειαστεί καμία προσπάθεια! Κάποιες συγκεντρώσεις μετά την εκκλησία τις Κυριακές! Αντί να πίνουμε καφέ στο Σύνταγμα θα στήσουμε τσαντίρια!

(Στην περίπτωση που τον ρωτήσουμε την άποψή του για τις συγκεντρώσεις που κλείνουν το «κέντρο» να υποθέσουμε ότι θα μας απαντήσει ότι τις καταδικάζει;)

Ακόμα κι αν ο Απόλλων ήταν γνήσιος επαναστάτης, και ακριβώς τότε, η επανάστασή του θα αποτύγχανε πριν ακόμα εκδηλωθεί! Γιατί; Μα γιατί τη χρησιμοποιεί εργαλειακά. Θέλει να κάνει μια συγκεκριμένη αλλαγή στο Σύνταγμα και καλεί τον λαό προς τούτο. Βάζει τον στόχο, που είναι  τελείως καθορισμένος και εγκυβωτισμένος, και σπρώχνει τον λαό στην τρύπα. Δεν υποπτεύεται καν ότι η επανάσταση προηγείται του συντάγματος και όχι το σύνταγμα της επανάστασης. Το σύνταγμα, όπως και κάθε πολιτικός στόχος, είναι αποτέλεσμα κάποιου «συσχετισμού δυνάμεων και αδυναμιών» των φορέων της πολιτικής. Κάποιου συσχετισμού δυνάμεων και αδυναμιών που δεν τον ξέρουμε πριν από την εκδήλωση της επανάστασης αλλά τον μαθαίνουμε μετά. Το μέχρι που θα πάει μια επανάσταση και πως αυτό το «που» θα αποτυπωθεί στον καταστατικό χάρτη της χώρας  δεν είναι αποτέλεσμα μια διανοητικής σύλληψης κάποιου Κύρου Γρανάζη αλλά αποτέλεσμα του αγώνα των επαναστατικών δυνάμεων που κι αυτές, όταν η επανάσταση λαμβάνει χώρα, δεν γνωρίζουν ποιες ακριβώς είναι. Αρκετές φορές δεν γνωρίζουν και τι κάνουν οπότε χρειάζεται το ΜΕΤΑ για να το μάθουν. Γιατί αυτό ακριβώς είναι η επανάσταση. Είναι η γρήγορη ροή ατομικών και συλλογικών πολιτικών πράξεων – γρηγορότερη από κάθε άλλη φορά - η οποία συνεχώς επιταχύνεται και η οποία συμπαρασύρει κάθε στιγμή και άλλες τέτοιες ατομικές και συλλογικές πολιτικές πράξεις πολλαπλασιάζοντας γεωμετρικά τον εαυτό της. Η επιταχυνόμενη αυτή ροή είναι η δύναμη και η αδυναμία της επανάστασης. Το καλό που φέρνει και ο διάολος που την παίρνει!

[Ενώ κάνω τις τελευταίες διορθώσεις στο κείμενο μαθαίνω ότι στην Αίγυπτο η «επανάσταση» απαγόρευσε τις διαδηλώσεις γιατί, λέει, όλοι διαδήλωναν μέσα στο...χάος!]

Δεν υπάρχει καλύτερη έκφραση του λατινικού κολεκτιβισμού από την θεοποίηση των θεσμών (=δεσμών). Ήτοι των κανόνων των θεσμισμένων στο παρελθόν που καλούνται να χωρέσουν την πολυποικιλότητα της κοινωνίας και των προσωπικών ενεργειών των πολιτών που σ’ αυτήν μετέχουν. Πίσω από αυτή την άποψη βρίσκεται και μια άλλη αντίληψη για τον λαό, για την κοινωνία. Είναι η αντίληψη που θυμάται την κοινωνία, που της αναθέτει ρόλο, μόνο στα ζόρικα. Μόνο για να καθαρίσει με την κομματοκρατία. Να μαζευτεί, να φωνάξει, να ψεκάσει, να σκουπίσει και να τελειώσει. Μετά να πάει σπίτι της αφού τραβήξει το καζανάκι και κλείσει το καπάκι.

Μετά, ο Πρόεδρος θα τα αναλάβει όλα! Σαν την επιτροπή ανταγωνισμού(!) Θα ρυθμίζει, θα κλείνει, θ’ ανοίγει, θα σβήνει, θ’ ανάβει κ.ο.κ  Αρκεί να παρεμβάλλουμε τον Πρόεδρο σαν έναν είδος ρελέ, σαν μικροτσίπ ένα πράγμα, σαν τρανζίστορ, και η δουλειά θα γίνει για μας χωρίς εμάς(!) Να, η  δημοκρατία ως φούρνος μικροκυμμάτων(!) (σε πολυτονικό παρακαλώ)

Το χθες φαλκιδεύει το μέλλον στο πουκάμισο του Νέσσου κι ο Ηρακλής «καίγεται» στο Νυν χωρίς να έχει άλλες ευκαιρίες να πραγματοποιήσει τους άθλους του! Ο Χιτώνας του Νέσσου, εμποτισμένος με το αίμα και το σπέρμα του κένταυρου – μισός άνθρωπος μισός ά λογο – είναι το όργανο που φόνευσε τον μέγιστο των Ελλήνων ηρώων. Όντας ημίθεος, μισός άνθρωπος μισός θεός, δεν κατέστη δυνατόν ν’ αναστηθεί. Για την εις  Άδου κάθοδον χρειάζονται οι δύο φύσεις  ασυγχύτως κι αδιαιρέτως συνηρημένες. Ο Θεάνθρωπος! Πλήρης Θεός και πλήρης Άνθρωπος! Τα μισά πράγματα δεν αντέχουν την φθορά!

 

Ο Μακρυγιάννης και το Σύνταγμα

Οι συνταγματολάγνοι - θ(δ)εσμολάγνοι νομίζουν ότι έχουν μπαϊράκι τους τον Μακρυγιάννη. Λάθος! Ας κοιτάξουν καλύτερα τί έχουν στα χέρια τους γιατί ο Μακρυγιάννης έφτιαξε σύνταγμα για να πιάσει τον Βασιλιά και να τον βάνει στην τσέπη του, για να τον περιορίσει οπού ήταν ασύδοτος και έκανε ό,τι ήθελε, αυτός και οι αυλοκόλακες. Δεν έφτιαξε το σύνταγμα για να περιορίσει τον λαό και να απολύσει τον Πρόεδρο κατά του λαού.

Δεν θα έκανε κακό να θυμηθούμε τί επικρατούσε τότε στην ελληνική επικράτεια και πώς το κράτος και το σύστημα παρενέβαινε στη ζωή των πολιτών. Η ζωή τους όντας έξω από την εμβέλεια του κράτους δεν επηρεαζόταν σημαντικά παρά μόνο από τις μεγάλες αποφάσεις. Παρά την καταστροφή των Κοινών, ο λαός παραγωγικά, πολιτικά και πολιτιστικά διατηρούσε την αυτονομία του σε μεγάλο βαθμό. Ήταν, φύσει και θέση, μακριά από την εξουσία και από το κέντρο λήψης των αποφάσεων. Δεν πλήρωνε πχ ΦΠΑ στο κράτος για να φάει ψωμί! Ήταν μακριά από την εξουσία, τόσο σε χώρο όσο και σε χρόνο. Ήταν αυτόνομος ήγουν ελεύθερος. Έτσι το σύνταγμα περιόριζε τον Βασιλιά και την υπερεξουσία του. Τώρα όμως που η κοινωνία είναι άμεσα και καθ’ ολοκληρίαν εξαρτημένη από το κράτος, που όλα είναι ευθυγραμμισμένα σε «πραγματικό χρόνο», τώρα που καμιά λειτουργία της κοινωνικής ζωής δεν είναι έξω από τους πλοκαμούς του κράτους, μπορεί να πάμε για μαλλί και να βγούμε κουρεμένοι! Να πάμε να περιορίσουμε τον πρωθυπουργό και να μας περιορίσει ο Πρόεδρος!  Λειτουργώντας ως «ανεξάρτητη αρχή» προς το πολιτικό σύστημα  μπορεί να γίνει κάλλιστα εξαρτημένη αρχή ως προς τα κέντρα που βρίσκονται και μέσα στο πολιτικό σύστημα και έξω από το πολιτικό σύστημα.

 

Η Δημοκρατία ως αγώνας (κι όχι e-game)

Η Δημοκρατία είναι αγώνας για γενναίους, για αγωνιστές. Ο αγώνας είναι ο τρόπος της όχι μόνο για την γέννησή της αλλά και για την διατήρησή της και για την ανάπτυξή της. Η σουγουρατζίδικη λογική τής είναι ξένη. Πριν από μια επιτυχία κρύβονται πάμπολλες δοκιμές. Και αρκετές αποτυχίες. Η Δημοκρατία είναι ποιότητα. Δεν είναι ποσότητα, δεν μετριέται, δεν ποσοτικοποιείται ώστε να γίνει αντικείμενο επιστημονικής έρευνας. Αν η επιστήμη ασχολείται με τις ποσότητες, με τα μετρήσιμα μεγέθη, η Δημοκρατία δεν ανήκει στα χωρικά της ύδατα. Η Δημοκρατία είναι ποιότητα, είναι ανθρώπινη σχέση, είναι διαρκής αγώνας κι αγωνία (όχι όμως αγονία) και εντάσσεται στον ωκεάνιο χώρο των Πνευμάτων και  της Τέχνης.

Είναι ζων οργανισμός, σώμα και όχι «γράμμα» ή νάρθηκας ή προκρούστεια κλίνη. Δεν φτάνει ένας ρελές, ένα μικροτσίπ, ένα λίγο μεγαλύτερο κρεβάτι, για να λύσει το πρόβλημα. Δεν είναι ζήτημα μικρορύθμισης, μακρορύθμισης, μακροεντολών ή μικροεντολών. Είναι ζήτημα του κατορθώματος, της αποκοτιάς, της έμπνευσης, της φαντασίας, της ελευθερίας! Δεν είναι για τους τεμπέληδες που θέλουν να επινοήσουν μια σειρά μακροεντολών όπου εκκινώντας τες θα έχουν ήσυχο το κεφάλι τους και προπαντός την συνείδησή τους.

 

 

Η κότα κάνει τη Δημοκρατία ή ο άνθρωπος;

Η Δημοκρατία κάνει τον λαό ή ο λαός την δημοκρατία; Η «κοινωνία» γενικώς κάνει τη Δημοκρατία ή ο «άνθρωπος», το είδος του ανθρώπου, ο «ανθρωπολογικός τύπος» - όρος που πάρα πολύ καλά κάνουμε και βάζουμε στη συζήτησή μας τώρα τελευταία; Η φύση κάνει το πολιτισμό του Αιγαίου ή ο πολιτισμός του Αιγαίου ομορφαίνει περαιτέρω τη φύση του Αιγαίου; Η Αθήνα ομορφαίνει το βάδισμα της ή όντως το βάδισμα της ομορφαίνει την Αθήνα;

Φυσιοκρατική, κανονιστική, γνωμονιστική ή Προσωποκεντρική η αφετηρία του Ευ Ζην; Από το γενικό πάμε στο ειδικό ή από το ειδικό στο γενικό; Από το συλλογικό στο ατομικό ή από το ατομικό στο προσωπικό και από κει στο συλλογικό;

Αναλόγως πως θα απαντήσουμε στα ερωτήματά αυτά θα έχουμε Δημοκρατία ή «Δημοκρατία»! Χορεύουμε τσα-τσα, χορεύουμε τάγκο ή χορεύουμε «χορούς κυκλωτικούς κι άλλο τόσο ελεύθερους σαν ποταμούς»; (Δ.Σαββόπουλος)

Χορεύουμε το τάγκο το αποστειρωμένο στα ωδεία και στα χοροδιδασκαλεία ή χορεύουμε το τάγκο της Μπόκα; Χορεύουμε πάσο ντόμπλε (διπλό βήμα) αγκαλιά με την « κόκκινη μπέρτα του ταυρομάχου» ή αγκαλιά με το «ντουφέκι» μας, τη Νταλιάνα μας;[2],[3]

Τι σκοπό (ρυθμό) μας παίζει ο Υπεράχρονος Βιολιστής; Παίζει για να χορεύουμε ένας ένας, δυο δυο...ταυρομαχώντας ή για να χορεύουμε κυκλωτικούς χορούς, ανοικτούς, όπου σε κάθε βόλτα πατάμε και σε άλλο μέρος του μαρμαρένιου αλωνιού - άρα πρέπει να κοιτάμε πού πατάμε και να μην έχουμε μόνο το μυαλό μας στις φιγούρες -  όπου ο καθένας μετέχει στον ρυθμό με τον τρόπο του κι εντάσσεται με τον δικό του τρόπο και τη χάρη στη συλλογική κίνηση; Ο ρυθμός (αρμονία δηλαδή και συμμετρία) είναι όριο, είναι έμπνευση ή είναι κανόνας; Είναι  γνώμονας, επειδή περιέχει το μέτρο; Ο Θεός είναι δυνάστης που κάνει πειρατεία στο καράβι της ζωής μας και μας ρίχνει στη χάψη ενώ αυτός παίρνει το τιμόνι ή είναι Θεός GPS που μας δίνει το στίγμα μας – από τρεις τουλάχιστον δορυφόρους – και τις εναλλακτικές πορείες για να πλεύσουμε στο λιμάνι που εμείς – θέλοντας – ορίσαμε ως προορισμό μας;

Αναλόγως πως θ’ απαντήσουμε στα ερωτήματα αυτά θα έχουμε και τον αντίστοιχο ανθρωπολογικό τύπο. Θα έχουμε την εικόνα των ανθρώπων που φτιάχνουν την Δημοκρατία ή την «Δημοκρατία».

 

Μάθημα ανθρωπολογίας από τον «Ληστή και τον Κακούργο»

Ποιοι είναι τέλος πάντων οι άνθρωποι που φτιάχνουν το δημοκρατικό πολίτευμα και αποφασίζουν δημοκρατικά ν’ αυτοκυβερνηθούν; Πώς σκέπτονται και πώς λειτουργούν; Ποια είναι τα ψυχικά τους χαρίσματα, τα «όργανα» της ψυχής τους;

Θα σας πω μιαν ιστορία προκλητική. Ακριβώς γιατί θέλω να προκαλέσω την μάνιτα στις θεούσες- πολιτικολογούσες που τυχόν διαβάζουν το κείμενο.

Ήμουν ένα βράδυ στον Ιανό. Σε μια συζήτηση για την επανένταξη των φυλακισμένων. Αφού μίλησαν διάφοροι γνωστοί δημοσιογράφοι, ζητήθηκε από τον Νίκο Κοεμτζή να πει δυο κουβέντες.

Ανέβηκε πάνω ο Κοεμτζής κι άρχισε να μιλεί...εμμέτρως! Δεν έλεγε κάποια στιχάκια. Απλώς μιλούσε, μόνο που ο λόγος του – γύρευε πώς – έβγαινε έμμετρος. Φαίνεται ότι τα βάσανα και τα πάθη, ο αγώνας του ανθρώπου για να «δει Θεού πρόσωπο», κάποια στιγμή αποκτούν εκείνη την ανώτερη μορφή της τάξης που λέγεται ρυθμός. Αυτό, καλό είναι να το έχουμε υπόψη μας. Καλό είναι να προσβλέπουμε σ’ αυτό.

Ανάμεσα στα πρώτα λόγια που είπε, αναφερόμενος στην εμπειρία της φυλακής, ήταν και τούτος:

«για να μπορέσει κάποιος ν’ αντέξει μέσα στη φυλακή πρέπει να έχει φρόνηση, σωφροσύνη, γενναιότητα και...να χάνει λίγο από το δίκιο του».

Έμεινα ενεός! Διαβάζει ο Κοεμτζής Πατέρες της Εκκλησίας; Πλάτωνα κι Αριστοτέλη; Μήπως διάβασε τον Ζιάκα;;; («Πέρα από το άτομο»  Θ.Ι.Ζιάκας εκδ.Αρμός)

 

Ανθρωπολογικός τύπος στο σχήμα του Σταυρού

 

Βγάλτε μια κόλα χαρτί απ’ τον εκτυπωτή. Ένα «άλφα 4».

Στο μέσον του πάνω μέρους γράψτε τη λέξη Φρόνηση.Από κάτω γράψτε: Θεογνωσία & Φυσιογνωσία.

Στο μέσον της αριστερής πλευράς γράψτε τη λέξη Σωφροσύνη. Από κάτω γράψτε: Παρθενία & Αγνότητα.

Στην απέναντι πλευρά, στο μέσον δηλαδή της δεξιάς πλευράς, γράψτε τη λέξη Ανδρεία ή αν προτιμάτε Γενναιότητα. Από κάτω γράψτε: Υπομονή, Σταθερότητα, Πίστη.

Στο κάτω μέρος της σελίδας και στο μέσον γράψτε τη λέξη Δικαιοσύνη.Από κάτω γράψτε: Διάκριση & Ευσπλαχνία.

Στο κέντρο της διάταξης γράψτε τη λέξη Αγάπη!

Έχετε ήδη στα χέρια σας το σκίτσο του ανθρωπολογικού τύπου που δημιουργεί τη Δημοκρατία!

 

Οι άνθρωποι εκείνοι που θα σταθούν στον Κύκλο (που δεν είναι ακριβώς κύκλος αλλά σπείρα) και θα κάνουν ένα νέο ξεκίνημα για την πατρίδα μας θα πρέπει να ξέρουν τι λογής είναι ο Θεός.(Θεογνωσία). Αν και δεν μπορούμε να μιλήσουμε για την Ουσία του Θεού έχουμε τόσα να πούμε για τις Ενέργειές Του και τις Υποστάσεις Του. Για τη Χάρη του και τις εικόνες της Αρρήτου Δόξης Του οι οποίες είναι γεμάτες στίγματα πταισμάτων, πλημμελημάτων, κακουργημάτων. Έχουμε να πούμε πολλά για την Σάρκωση, την Προσαγωγή του Απροσίτου εν τω Σπηλαίω και εν τη Φάτνη των Α-λόγων. Για την Ασύγχυτο και Αδιαιρέτο Συναίρεση των δύο φύσεων.

Μετά θα είναι πιο εύκολο να κατανοήσουμε την Φυσιογνωσία. Το Χάος και την Τάξη που συναιρούνται ασυγχύτως κι αδιαιρέτως και μας προκαλούν σύγχυση. Την Αρμονία, τη Συμμετρία, την Ευρυθμία. Ήτοι τους τ(Ρ)όπους ύπαρξης της Ομορφιάς. Τη Στάση και την Κίνηση. Την Επιτάχυνση. Την Αιωνιότητα και την Ημέρα. Τον Χρόνο, τον Χώρο, τον Καιρό. Τη Μάζα και την Ενέργεια. Την Αυτοομοιότητα. Το Άπειρο του Πεπερασμένου και το Πεπερασμένο του Απείρου. Το Κβάντο και το Φως. Το Σωματίδιο και το Κύμα.

Οι άνθρωποι που θα σταθούν στον Κύκλο και θα ιδρύσουν μια Νέα Ελλάδα θα πρέπει να είναι Αγνοί κι Αναπαρθενευμένοι. Μετά-νοούντες και Συγ-χωρούντες. Ο νους τους ν’ αποφεύγει το Κακό. «.. ρύσαι ημάς από του πονηρού...».... «...και μη εισενέγκης ημάς εις πειρασμόν....».

Οι άνθρωποι που θα σταθούν στον Κύκλο θα είναι γενναίοι. Σταθεροί στους σκοπούς τους και υπομονετικοί! Έμπιστοι και Πιστευτοί! Πιστεύοντες και Μπιστικοί. Σίγουροι ότι η Αγάπη του Θεού μας καταδιώκει πάσας τας ημέρας της ζωής ημών!

Οι άνθρωποι που θα σταθούν στον Κύκλο θα είναι είναι Δίκαιοι. Με Διάκριση, την μεγίστη των αρετών. Με Ευσπλαχνία! Μεγαλόκαρδοι, σαν τον Ερεχθέα [4]. Υψηλόφρονες. Μεγαλόψυχοι. «Να μπούμε στη θέση του Άλλου» θα είναι το σύνθημά τους!

Να μιλήσουμε ρητώς για το Άρρητο είναι κάτι παραπάνω από α-νοησία. Είναι αναγκαίο όμως να μιλήσουμε για τη Ρητή Υπόσταση του Αρρήτου! Δίχως αυτόν τον Λόγο α-νοήτως πορευόμεθα, α-νοήτως διανοούμεθα. Δυο πράγματα μόνο μας χρειάζονται «εν αρχή»:

«Ο Θεός Αγάπη εστί» & «ο Θεός είναι Ό,τι Καλό»! (ό,τι Όμορφο).

Κι αφού του Απόλλωνα του αρέσουν οι εξισώσεις ας τις χρησιμοποιήσουμε κι εμείς.

Αν   Θεός = Αγάπη    και     Θεός = Ομορφιά    τότε    Αγάπη = Ομορφιά   και    Ομορφιά = Αγάπη.

«Η αγάπη είναι Χάρις και Ενέργεια δια της οποίας ο Κόσμος συνέχεται»!

Είναι δηλαδή η αγάπη όχι απλώς ένα συναίσθημα αλλά όλη εκείνη η ομορφιά ,η καλοσύνη,η οποία κρατάει τον Κόσμο ενωμένο. Η Ομορφιά στη φύση. Η Αγάπη στις ανθρώπινες σχέσεις.

Η  φύση ήταν όμορφη και πριν από τον Άνθρωπο. Η Αγάπη ωράισε την ομορφιά της φύσης ακόμα περισσότερο και την επεξέτεινε  μέσα στην κοινωνία.

«..Ο την φύσιν ωραΐσας του παντός...»

Το ότι η κοινωνία μας δεν είναι ενωμένη σημαίνει ότι δεν έχει Αγάπη κι Ομορφιά, ότι δεν έχει τον Θεό της! Κι από κει πρέπει να ξεκινήσουμε. Να τι πρέπει να κάνουμε!

Θέλοντας να προσδιορίσουμε έτι περαιτέρω τι είναι Αγάπη θα ζητήσουμε από τον όσιο Ιωάννη να μας δανείσει την Κλίμακα. Ή μάλλον να μας φωτίσει να φτιάξουμε μια στα μέτρα μας. Κι ας ελπίσουμε ότι θα είναι στέρεη. Για τα επτά πρώτα σκαλοπάτια ανερχόμενοι λέμε:

Σέβομαι. Εμπιστεύομαι. Νοιάζομαι. Μοιράζομαι. Φροντίζω. Καλλωπίζω. Ελευθερώνω!

Μπορεί κάποιος ν’ αγαπά χωρίς να σέβεται και να εμπιστεύεται; Μπορεί κάποιος ν’ αγαπά χωρίς να νοιάζεται και να μοιράζεται; Μπορεί κάποιος ν’ αγαπά χωρίς να φροντίζει; Κι αν φροντίζει μπορεί να μην καλλωπίζει; Κι αν καλλωπίζει μπορεί να μην ελευθερώνει;

 

   30 Μαρτίου 2011

Ιωάννου της Κλίμακος

        Θησείο [5]

 

ΥΓ. Τα λάφυρα του Μαραθώνα, οι Αθηναίοι τ’ αφιέρωσαν στο Μαντείο των Δελφών, στον θεό Απόλλωνα, αν και καθυστέρησε τους Σπαρτιάτες, με τα Κάρνεια, και αναγκάστηκαν να δώσουν μόνοι τους τη μάχη. Έτσι κι εγώ, αφιερώνω το κείμενο στον Απόλλωνα (όχι τον θεό) γιατί χάρη σ’ εκείνον μπόρεσα να το γράψω.

 

Σημειώσεις

[1] Ο Κίμων ήταν μόνο από πατέρα Αθηναίος. Η μητρική του γλώσσα δεν ήταν τα ελληνικά της αττικής! Και η Θράκη τότε ήταν χώρα βαρβάρων. Αυτά για να τα ακούσουν οι επιφυλλιδογράφοι που εισήγαγαν φυλετικά κριτήρια στην αξιολόγηση των πολιτικών μας ανδρών.

[2:] Οι Κλέφτες δίνανε ονόματα στα ντουφέκια τους. Νταλιάνα έλεγε ο Καραϊσκάκης το δικό του. Σημαίνει, στ’ αρβανίτικα, λιγερόκορμη ψηλή γυναίκα. Εμείς δεν είμαστε Κλέφτες  συνεπώς μπορούμε να δίνουμε ελεύθερα τα ονόματά των ντουφεκιών σε γυναίκες.

[3:] Στους «Στρατιώτες της Σαλαμίνας» του Χ.Θέρκας (κιν/κο έργο & βιβλίο) περιγράφεται μια εκπληκτική σκηνή σε μια τραγική στιγμή του Ισπανικού Εμφυλίου. Ένα στρατιώτης των Δημοκρατικών, σκοπός που φυλάει τους Φασίστες αιχμαλώτους, κι ενώ η κατάρρευση είναι ζήτημα ωρών, αγκαλιάζει το ντουφέκι του σαν νά’ τανε γυναίκα και χορεύει με πάθος και τρυφερότητα υπό καταρρακτώδη βροχή και υπό τα έκπληκτα αλλά και επιδοκιμαστικά όμματα φρουρών και αιχμαλώτων.

[4] «...Είναι βέβαια ωραίος στην όψη "του μεγαλόκαρδου του Ερεχθέα ο λαός",πρέπει όμως να τον δεις γυμνό.....» Αλκιβιάδης Α-Πλάτων Κάκτος  σελ.161

[5] Βάζω χρόνο και χώρο σε μερικά κείμενα για να έχουν ιστορικότητα και για να μην με κατηγορήσει ο Ράμφος ότι ο χρόνος μου αμβλύνει την αίσθηση αυτής της ιστορικότητας. Εκτός αυτού το Θησείο υπενθυμίζει τον Θησέας, τον ιδρυτή της Αθήνας, της πρώτης Δημοκρατίας. Κι εγώ, πολίτης της Αθήνας, υπαινίσσομαι έτσι την επαν-ίδρυσή της! Και της Δημοκρατίας και της Αθήνας!

[Πρώτη δημοσίευση: Αντίφωνο ]