Χαλκίδα: Οι τρεις ομαδικές εκτελέσεις αγωνιστών. 24ης Μαρτίου, 6ης Μαΐου και 2ας Αυγούστου 1944

 

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής

Έχουμε αναφερθεί επανειλημμένως στην κατάσταση που προέκυψε στην Εύβοια της Κατοχής μετά την εγκατάσταση στη Χαλκίδα των Λιάκου και Παπαθανασόπουλου μαζί με έναν λόχο Ταγμάτων Ασφαλείας. 

Λόχος ήταν στην αρχή και μικρή προίκα από την Αθήνα, όμως γνωρίζοντας οι εν λόγω πρόσωπα και πράγματα κατάφεραν και με τις αναγκαστικές στρατολογίες, τις απειλές, τη βία, να κάνουν τον λόχο τάγμα και σύνταγμα. Το 7ο Σύνταγμα Ταγμάτων Ασφαλείας κατά την συνθηκολόγηση και την αιχμαλωσία τους στη Στρατώνα της Χαλκίδας αριθμούσε περί τους 2.000 αξιωματικούς και οπλίτες. Έχουμε παραθέσει ντοκουμέντα σε άλλη ανάρτηση... Στο μέλλον θα επανέλθουμε. 

Αυτά πρέπει να έχουμε υπόψη μας κατ΄αρχήν προκειμένου να κατανοήσουμε το τι έγινε στο νησί και στα βοιωτικά περίχωρα, τον τελευταίο χρόνο της Κατοχής. 

Παρακάτω μας χρειάζονται και τα εξής.

Στις 14 Ιανουαρίου και παρά την έξαρση της βίας από τους προαναφερθέντες Λιάκο και Παπαθανασόπουλο, λαμβάνει χώρα η μάχη της Κακής Σκάλας. Μια καλά προετοιμασμένη μάχη από τον στρατιωτικό διοικητή του ΕΛΑΣ λοχαγό Γιάννη Παλάσκα-Σταυραετό. 

Τον μήνα Μάρτιο η Εύβοια σαρώνεται από εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών και των Ταγμάτων Ασφαλείας. Οι επιχειρήσεις καλύπτονται και από Γερμανό ανταποκριτή. Η "Ακρόπολις" των Αθηνών "φιλοξενεί" ανταποκρίσεις θριαμβικές. (Αναδημοσιεύονται στο Ανδρέας Μούντριχας-Ορέστης, Εκδόσεις Φυλάτος).

Ο ΕΛΑΣ κινδυνεύει, και με ευθύνες του επιτελείου του Γενικού Στρατηγείου, να εκριζωθεί από το νησί. Οι ΕΑΜικές δυνάμεις υφίστανται πραγματικό διωγμό και αρχίζουν να εγκαταλείπουν μαζικά το νησί προς τη Ρούμελη ως πολιτικοί πρόσφυγες. 

Ο Ορέστης κινείται προς την Εύβοια και τους προλαβαίνει, τα πρώτα τμήματα του ΕΛΑΣ και τους πρόσφυγες, στις Λιβανάτες. Τους γυρίζει πίσω και ο ίδιος διαπεραιώνεται στο νησί στις 31 Μαρτίου.

1η Απριλίου γίνεται η μάχη του Ξηροχωρίου (Ιστιαίας). Σκοτώνεται ο Λιάκος και οι Ταγματασφαλήτες διασώζονται κακήν κακώς από τους Γερμανούς στις Γούβες. 

Ο Απρίλιος είναι η ρεβάνς του ΕΛΑΣ. Με μια σειρά μάχες, Αγίας Άννας, Βάθειας, Ερέτριας, Λίμνης και διάφορες συμπλοκές και συγκρούσεις, οι Γερμανοί και τα Τάγματα περιορίζονται στις οχυρωμένες βάσεις τους και πλέον χρειάζονται μαζικές κινητοποιήσεις για να ελέγξουν κάποιες περιοχές και μόνο για λίγες ημέρες. 

Ο Ορέστης, τέλος Απριλίου, αναχωρεί για το Εθνικό Συμβούλιο των Κορεσχάδων ως εκλεγμένος αντιπρόσωπος Αττικής. Παραμένει πίσω ένα άρτιο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ με άξιο διοικητή τον ταγματάρχη Γιάννη Σταματάκη-Λακκιώτη. 

Μέσα Ιουλίου και για είκοσι περίπου μέρες, ο Ορέστης επανέρχεται στην Εύβοια. Ο ΕΛΑΣ δεν κινδυνεύει πλέον παρά την ένταση των προσπαθειών του αντιπάλου.

Οι τελευταίες εκκαθαριστικές λαμβάνουν χώρα τόσο στο νησί όσο και στη Βοιωτία προκειμένου να "ανοίξουν" οι δρόμοι της επικείμενης απαγκίστρωσης των Γερμανών προς τη Γιουγκοσλαβία. 

**********

Τούτων όλων δοθέντων και του ανταγωνισμού των εμπολέμων συνεχώς να οξύνεται κατά το περιβόητο "ποιος-ποιον", (ποιος θα εκμηδενίσει ποιον;) πλήθος αγωνιστών συλλαμβάνεται, κακοποιείται, εκτελείται, μετάγεται στο Χαϊδάρι, στα στρατόπεδα της Γερμανίας, σε καταναγκαστικά έργα στην Ελλάδα. 

Οι φυλακές της Χαλκίδας γεμίζουν με άνδρες, γυναίκες, εφήβους, γέροντες και γριές. Η "διοίκηση" αναζητάει χώρους κράτησης και προτείνεται γνωστό ξενοδοχείο όπου είχαν προσφάτως κρατηθεί οι Ιταλοί αιχμάλωτοι. Ο Παπαθανασόπουλος κομπάζει για τους μεγάλους αριθμούς των εκτελεσμένων και των φυλακισμένων. Με διαταγή του καθορίζονται ΠΟΙΟΙ μπορούν να κάνουν συλλήψεις και ποιοι μπορούν να διατάζουν αποφυλακίσεις: ο εξής ένας! Ο ίδιος ο Παπαθανασόπουλος! 

Πάνω σ' αυτούς, στα κεφάλια και στις ψυχές τους, πέφτει και το αίμα των εκτελεσμένων. Μόνο στη Χαλκίδα, στις τρεις μεγάλες ομαδικές εκτελέσεις, του Μαρτίου 20, του Μαΐου 48 και του Αυγούστου 1944 25. το σύνολο: 93!!!. 

Παραθέτω τις δύο ανακοινώσεις των Γερμανών για τις εκτελέσεις του Μαρτίου και του Μαΐου. Η ανακοίνωση του Αυγούστου δεν έχει ακόμη εντοπιστεί. Αντί αυτής έχει εντοπιστεί η διαταγή που δίδεται από τον διοικητή της Ειδικής Ασφάλειας στις φυλακές Χαλκίδας για να μεταχθούν 24 άνδρες στον τόπο της εκτέλεσης. Στο δρόμο θα προστεθεί κι ένας ακόμη και οι εκτελεσμένοι θα γίνουν 25. 

Οι αναγνώστες και οι ερευνητές της αλήθειας μπορούν να δουν ποιοι έδωσαν το αίμα τους για την Ελευθερία. Οι Γερμανοί δεν εκτελούσαν "στο σωρό"! Ήξεραν ποιους έβαζαν στις μπούκες των πολυβόλων τους και ποιους εξολόθρευαν συστηματικά και με επιμέλεια. Σε έκτακτες περιπτώσεις, όπως τα ολοκαυτώματα του Διστόμου ή των Καλαβρύτων, ο τρόμος επεκτείνεται στους πάντες για να επιβεβαιωθεί αυτό που λέει ο Ρήγας στον Θούριο... 

Βεζύρης, δραγουμάνος, αφέντης κι αν σταθείς

ο τύραννος αδίκως σε κάμνει να χαθείς.

Δουλεύεις όλη ημέρα, σε ό,τι κι αν σε πει,

κι αυτός πασχίζει πάλιν, το αίμα σου να πιει.

Ο Σούτζος, κι ο Μουρούζης, Πετράκης, Σκαναβής

Γκίκας και Μαυρογένης, καθρέπτης, είν’ να ιδείς.

Ανδρείοι καπετάνοι, παπάδες, λαϊκοί,

σκοτώθηκαν κι αγάδες, με άδικον σπαθί.

Κι αμέτρητοι άλλοι τόσοι, και Τούρκοι και Ρωμιοί,

ζωήν και πλούτον χάνουν, χωρίς καμιά αφορμή.

Η πρώτη μαζική εκτέλεση 20 αγωνιστών στην Χαλκίδα
παραμονή της εθνικής επετείου

$8 

Η δεύτερη μαζική εκτέλεση 48 αγωνιστών στην Χαλκίδα
6 Μαΐου 1944.
Η χρονική... σύμπτωση με τους 200 της Καισαριανής δεν είναι τυχαία.
Είναι σχέδιο! 

Ο ένας από τους δύο...Έλληνες εξ αίματος(!) δήμιους της Εύβοιας, ο Παπαθανασόπουλος καθορίζει για τον εαυτό του δικαιώματα ζωής και θανάτου.
Ο Παπαθανασόπουλος είναι ένας της... πλειάδας των αξιωματικών που φυγαδεύτηκε από τις φυλακές της Στρατώνας με Αγγλικά τζιπ τις πρώτες μέρες της Απελευθέρωσης

Ο έτερος δήμιος της Εύβοιας, ο Λιάκος, διατάζει!!!
Είναι ήδη καταδικασμένος σε θάνατο ερήμην
από ανταρτοδικείο το φθινόπωρο του 1943.
(από το βιβλίο του Σωτήρη Παπαστρατή, Μέρες του 1943-1944 στην Εύβοια)

Η τύχη του Λιάκου, στα "40" των αγωνιστών που εκτελέστηκαν στις 24 Μαρτίου
Ανακοίνωση της εφημερίδας της 5ης Ταξιαρχίας του ΕΛΑΣ, 9 Απριλίου 1944, φύλλο 16, σελ.3

Ο Παπαθανασόπουλος κομπάζει δια της... στατιστικής!!! 
(από το βιβλίο του Σωτήρη Παπαστρατή, Μέρες του 1943-1944 στην Εύβοια)

4 Μαΐου 1944, δύο μέρες πριν την... αποσυμφόρηση των φυλακών με την εκτέλεση των 48.
Η Διοίκηση Χωροφυλακής Ευβοίας αναζητάει οίκημα για να φυλακίσει τα...ανατρεπτικά στοιχεία καθώς οι συλλήψεις αυξάνονται και θα συνεχίσουν να αυξάνονται!!!
Προτείνεται το ξενοδοχείον "Εθνικόν"... 
Εδώ η σημειολογία μάλλον είναι τυχαία(!)

Ανδρέας Μούντριχας-Ορέστης τόμος 1ος 

Ανδρέας Μούντριχας-Ορέστης τόμος 2ος

Οι λίστες του αίματος - 80 χρόνια μετά τον πρώτο απολογισμό του θανάτου

 Εκτελεσμένοι αγωνιστές από τα χωριά της Βοιωτίας και τη Θήβα

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής

Το καλοκαίρι του 1944 ήταν το πιο αιματηρό της Κατοχής. Οι Γερμανοί εφαρμόζοντας στην πράξη το σχέδιο της δημιουργίας χάους όπου αναγκάζονταν να απαγκιστρωθούν, σκοτώνουν μέχρι και την τελευταία στιγμή.

Ο λαός, στην πράξη κι αυτός, τελεί σε συνθήκες γενικευμένης εξέγερσης. Ο ένοπλος εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας βρίσκεται στην κορύφωσή του. Ο ΕΛΑΣ θεριεύει και χτυπάει παντού τους Γερμανούς, μαζί και τους συνεργάτες τους, σε μια σειρά συμπλοκές, αψιμαχίες, μάχες.

Μπλόκα, εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, εκτελέσεις, εκτοπίσεις στα στρατόπεδα της Γερμανίας, καταναγκαστικά έργα στις οδεύσεις της επικείμενης υποχώρησης των κατοχικών στρατευμάτων, εμπρησμοί χωριών, ολοκαυτώματα, φυλακίσεις αδιακρίτως φύλου και ηλικίας, πρόσφυγες στους κάμπους απ' τα βουνά και από τους κάμπους στα βουνά... αυτό είναι το "σκηνικό" του ολέθρου στη Βοιωτία του 1944!!! 

Έναν χρόνο αργότερα, οι δωσίλογοι, όσοι γλίτωσαν από τη Νέμεση, είτε του ΕΛΑΣ είτε της αυθόρμητης εκδίκησης του λαού, δεν έχουν να φοβούνται τίποτα! 

Τότε συντάσσονται οι λίστες αυτές του αίματος και της θυσίας. Όπως-όπως και κακήν-κακώς (διότι, πώς να συγκαλύψουν την αλήθεια όπως πλέον μπορούν να κάνουν σήμερα;) συντάσσουν λίστες εκτελεσμένων  πατριωτών... 

Μασάνε τα λόγια τους, κρύβουν τους αίτιους (ειδικά τους ντόπιους συνεργάτες τους), αποσιωπούν τα λοιπά γεγονότα, δεν μπαίνουν σε "λεπτομέρειες", τηρούν "υπηρεσιακή" στάση και ακαμψία... 

Σήμερα, 80 χρόνια μετά το καλοκαίρι του 1945, οι πατριώτες, οι έντιμοι άνθρωποι, οι ανησυχούντες για το μέλλον του τ[Ρ]όπου αυτού που λέγεται Ελλάδα, μπορούν να δουν και να βγάλουν τα συμπεράσματά τους. Τόσο για εκείνους που στήθηκαν στα εκτελεστικά αποσπάσματα όσο και για εκείνους που εκτέλεσαν, μετά, τη μνήμη της θυσίας τους. 

Φτηνά ανθρωπάκια, τις περισσότερες φορές, μετέρχονται ένα σωρό τερτίπια και να κάνουν... "μισή τη δουλειά"! 

Τα παραθέτουμε στην κοινή θέα...με την επισήμανση προς τους σημερινούς "εργάτες των μπαζωμάτων", οι οποίοι, μεταξύ άλλων, δεν παραλείπουν να ενδιαφέρονται για τα... θετικά πρότυπα που χάνονται(!) 

Τι είδους πρότυπα είσαστε εσείς που ξετσίπωτα παραχαράσσετε την Ιστορία; 

Σημείωση: Τα τεκμήρια παρατίθενται α) ασχολίαστα, β) ενδεικτικά, γ) με τυχαία σειρά, δ) κατά κοινότητα ή δήμο (Θήβα)... ε) χωρίς τη λίστα του Διστόμου η οποία αποτελεί από μόνη της ένα ξεχωριστό ερευνητικό αντικείμενο. Άλλωστε δεν υπάρχει μόνο μία. στ) χωρίς τις συγκεντρωτικές λίστες που συντάχθηκαν διαδοχικά από τη Νομαρχία... 

Επιφυλασσόμεθα για μελλοντικό σχολιασμό και συμπλήρωση... 

Μαυρομάτι

Χώστια

Χλεμποτσάρι (Ασωπία)

Σχηματάρι

Μπράτσι (Τανάγρα)

Θήβα

Καπαρέλι

Κυριάκι

Κλειδί

Χάλια (Δροσιά)

*************************

****************************

Τόμος Α' 

Τόμος Β' 

Εκτελέσεις των Γερμανών στη Λιάτανη (Άγ. Θωμάς) Βοιωτίας

Ένα τεκμήριο της Κοινότητας, Σεπτέμβριος 1945

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής

Έχουμε αναφερθεί ξανά στη κίνηση των Νομαρχιών και των Επαρχιών, η οποία λαμβάνει χώρα το καλοκαίρι του 1945, για τη συγκέντρωση στοιχείων για τα εγκλήματα πολέμου των στρατευμάτων κατοχής. Είναι η περίοδος της συγκέντρωσης των στοιχείων αυτών από τις χώρες-θύματα του Ναζισμού προκειμένου να συγκροτηθεί το Διεθνές Δικαστήριο της Νυρεμβέργης και για τα χαμηλότερα στελέχη του καθεστώτος. Οι ελληνικές κυβερνητικές υπηρεσίες πιέζονται ιδιαίτερα και δεν μπορούν να εμποδίσουν φανερά αυτό που γίνεται παντού. Είναι η φάση της Νεμέσεως και οι λαοί απαιτούν την τιμωρία των ενόχων.

Αν και οι Κοινότητες δεν δείχνουν ιδιαίτερη προθυμία, αφού μετά τη Βάρκιζα επικράτησαν οι συνεργάτες των Γερμανών και οι αντιστασιακές δυνάμεις βρίσκονται σε διωγμό, οι αλλεπάλληλες οχλήσεις προς τους προέδρους δίνουν ένα κάποιο αποτέλεσμα. Με πολλές ελλείψεις όμως και πολλές φορές σκόπιμες παρασιωπήσεις.

Οι διαταγές της συλλογής των στοιχείων ζητάνε όνομα, επώνυμο, πατρώνυμο, επάγγελμα, ηλικία, τόπο της εκτέλεσης, χρόνο της εκτέλεσης, τον ή τους εγκληματίες πολέμου που διέταξαν και ενήργησαν τα εγκλήματα και γενικά κάθε είδους στοιχεία που θα μπορέσουν να φωτίσουν την εγκληματική δράση των στρατευμάτων κατοχής.

Μια από τις καλύτερες εκθέσεις για τις κατά τόπους εκτελέσεις αποτελεί η έκθεση της Κοινότητας Αγίου Θωμά Βοιωτίας (Λιάτανης) αν και λείπουν τα ατομικά στοιχεία των θυμάτων.

Η Λιάτανη υπήρξε το κυριότερο σημείο στήριξης, πληροφόρησης και ανεφοδιασμού των Αντάρτικων σχηματισμών του ΕΛΑΣ στην Πάρνηθα. Εκτός από τη στρατηγική σημασία της ορεινής διάβασης αυτής, από και προς την Αθήνα, μισή ώρα από το κέντρο της, εκεί παρά πάνω βρίσκονταν, από το καλοκαίρι του '43 και μετά, ο ασύρματος της επικοινωνίας του ΕΑΜ με τη Μέση Ανατολή, όπως και το τυπογραφείο της 5ης Ταξιαρχίας (της μετεξελιγμένης σε 2α Μεραρχία τον Σεπτέμβριο του '44), το οποίο δούλευε συνεχώς και, μεταξύ άλλων, εξέδιδε, τουλάχιστον μια φορά το μήνα, την εφημερίδα «Εκδικητής», όργανο της Ταξιαρχίας.

Ακριβώς για το ρόλο αυτό που έπαιζε η Λιάτανη, που ήταν μεγάλο γεωργικό χωριό με πολλά ζώα και καλλιέργειες, δέχτηκε πολλές και ποικίλες επιθέσεις. Στην αρχή με εμβόλιμους πράκτορες και κατασκόπους των Γερμανών, με προσπάθεια συκοφάντησης κι απομόνωσης των ΕΑΜικών δυνάμεων, και, στη συνέχεια, με ανοικτή τρομοκρατία, εκτελέσεις και τελικά το ολοκαύτωμα του χωριού στις 26 Ιουλίου 1944.

Η Λιάτανη, αρβανιτοχώρι του Μεγάλου Δερβενίου, είχε νωπές ακόμα τις μνήμες της Επανάστασης του 1821 και σημαντική στρατιωτική παράδοση. Στο κάλεσμα του νέου ξεσηκωμού πήρε μέρος με όλα τα μέσα που διέθετε, με βασικό χαρακτηριστικό τη μπέσα. Υπάρχουν πολλά στοιχεία και τεκμήρια για το πώς το χωριό απομόνωνε και εξουδετέρωνε τους πολλούς και διαφορετικούς κατασκόπους των Γερμανών προφυλάσσοντας τους Αντάρτες που βρίσκονταν στη Μαζαρέκα.

Το εν λόγω τεκμήριο είναι ένα απ' αυτά. Δίνει μια μικρή ιδέα των ηρωισμών και των θυσιών εκείνων των απλών ανθρώπων, γεωργών και κτηνοτρόφων, που είχαν την αποκοτιά να τα βάλουν με τους κατακτητές όλης της Ευρώπης και της Ρωσίας.

Το τεκμήριο βρίσκεται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, (Αθήνα) στον φάκελο «Αρχείο Νομαρχίας Βοιωτίας- Εγκληματίες Πολέμου (1945-1947) και αποτελείται από μια σελίδας «κόλλας αναφοράς», το διαβιβαστικό, και ακόμα ένα δίφυλλο «κόλλας αναφοράς», η κυρίως έκθεση. Η ορθογραφία είναι του πρωτοτύπου.

Α. Το διαβιβαστικό:

Βασίλειον της Ελλάδος

Κοινότης Αγίου Θωμά

Αριθ. Πρωτ. 9                                                          3 – 9 – 1945

Προς

τον κ. Έπαρχον Θηβών

εις Θήβας

Λαμβάνω την τιμήν δια του παρόντος μου εγγράφου να υποβάλω συννημένη ονομαστική κατάστασιν των εν τη περιφερεία μας εκτελεσθέντων υπό των κατακτητών της ημετέρας κοινότητος.

Ο Πρόεδρος

Ν. Ανυφαντής

Σημείωση ΓΣ: το έγγραφο πρωτοκολήθηκε στο γραφείο της Επαρχίας Θηβών με αριθ. 1784 και ημερομηνία 10 – 9 – 1945.

Β. Ο κατάλογος των εκτελεσμένων:

1. Κωνσταντίνος Παπαδέδες του Γεωργ.
   Εξετελέσθη υπό των Γερμανών διότι ηρνήθη να υποδείξει εις αυτούς τας θέσεις των ανταρτών του ΕΛΛΑΣ (sic)*
2. Θεόδωρος Σύρμας του Χρήστου

Συλληφθείς υπό των Γερμανών εις αντίποινα ανατινάξεως Γερμανικού αυτοκινήτου μετά των εν αυτώ στρατιωτών λόγω προσκρούσεως εις νάρκην τεθήσα υπό των ανταρτών του ΕΛΛΑΣ εκακοποιήθη εις τοιούτον σημείον ώστε υπέκυψε εις τας κακώσεις.

3. Σωτήριος Κιόκιας του Κίμωνος 

Εξετελέσθη υπό των Γερμανών διότι οι αντάρται του ΕΛΛΑΣ εις την περιφέρειαν αγίου Θωμά έξωθεν του χωρίου μας είχαν τοποθετήση νάρκη εις την δημοσίαν οδόν συνεπεία της οποίας ανετινάχθη διερχόμενον Γερμανικόν Αυτοκίνητον.

4. Ιωάννης Αικατερίνης του Θεοδ.
   Εξετελέσθη υπό των Γερμανών την 26 Ιουλίου 1944 διότι ευρέθησαν τα αρχεία του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ και ήτο εγγεγραμμένος εις τον εφ[εδρικό] ΕΛΛΑΣ.
5. Αριστείδης Χρόνης του Αριστείδου.
   Εξετελέσθη υπό των Γερμανών διότι ευρέθησαν τα αρχεία του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ και ήτο εγγεγραμμένος εις τον εφ[εδρικό] ΕΛΛΑΣ.
6. Ιωάννης Σιφάκης του Κων/νου
   διότι ευρέθησαν τα αρχεία του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ και ήτο εγγεγραμμένος εις τον εφ[εδρικό] ΕΛΛΑΣ
7. Δημήτριος Βουγέσης του Χρήστου
   διότι ευρέθησαν τα αρχεία του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ και ήτο εγγεγραμμένος εις τον εφ[εδρικό] ΕΛΛΑΣ
8. Χρήστος Μιχαλάκης του Νικολάου
   διότι ευρέθησαν τα αρχεία του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ και ήτο εγγεγραμμένος εις τον εφ[εδρικό] ΕΛΑΣ
9. Αθανάσιος Γκίκας του Σταματίου
   διότι ευρέθησαν τα αρχεία του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ και ήτο εγγεγραμμένος εις τον εφ[εδρικό] ΕΛΑΣ
10. Ευθύμιος Σύρμας του Αριστείδου

Εξετελέσθη υπό των Γερμανών καθ' όν χρόνον επιστρατευμένος ων βιαίως υπό των ανταρτών του Ελάς έσπευσεν να ειδοποιήσει τους Ελασίτες περί της εμφανίσεως Γερμανών στρατιωτών ετράπη εις φυγήν και εβλήθη από ριπή πολυβόλου.

Αγίω Θωμά τη 3-9-1945

Ο Πρόεδρος Κοινότητος

Ν[ικόλαος] Ανυφαντής

Σημείωση ΓΣ: Από τα παραπάνω στοιχεία προκύπτει ότι και οι δέκα εκτελέσεις προσδιορίζονται από τον κοινοτάρχη κατά τις ημέρες των τελευταίων εκκαθαριστικών επιχειρήσεων των Γερμανών, συνεπικουρούμενων από τα Τάγματα Ασφαλείας Ευβοίας και τον «Λόχο Σχηματαρίου», 16 Ιουλίου έως 8 Αυγούστου 1944. Η 26η Ιουλίου, την οποία αναφέρει σε μια περίπτωση, είναι η μέρα εμπρησμού του χωριού. Πρόσφατα, η Λιάτανη, αναγνωρίστηκε ως μαρτυρικό χωριό και πήρε τη θέση της στον μακρύ κατάλογο.

Σημείωση: 
* Το sic σημαίνει ότι γίνεται πιστή αντιγραφή της λέξης από το πρωτότυπο και δεν πρόκειται για λάθος στην αντιγραφή. Εν προκειμένω ο κοινοτάρχης γράφει τον ΕΛΑΣ (Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός) με δύο λάμδα και έτσι ακριβώς μεταφέρεται στην δημοσίευση. 

Δημοσιεύεται ολόκληρο το τεκμήριο όπως είναι στα ΓΑΚ Αθήνας.

Το διαβιβαστικό και οι τρεις σελίδες του εγγράφου της Κοινότητας...

Ανδρέας Μούντριχας-Ορέστης τόμος 1ος

Ανδρέας Μούντριχας-Ορέστης τόμος 2ος

                          

Έτσι πέρασαν οι Γερμανοί απ' την Ελλάδα... 1941-1944

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής

Τις προάλλες διάβαζα στον Γκεόργκι Ζούκοφ, τον στρατάρχη της ΕΣΣΔ, ότι οι νεκροί της Αγγλίας, στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ανήλθαν στις 264.443. Ο Ζούκοφ επικαλείται τον "Έντυπο στρατιωτικό οδηγό του πολέμου" που εκδόθηκε στο Λονδίνο το 1945 (σελίδα 13).

Έψαξα λιγάκι στο διαδίκτυο και δεν βρήκα κάτι ισχυρότερο. Βρήκα μόνο στη ΒικιΠαίδεια δύο νούμερα: 92.700 πολίτες και 403.000 στρατιώτες νεκροί. 

Μετά βρήκα στο αρχείο μου μερικά τεύχη του περιοδικού  για την εθνική αντίσταση που έβγαινε στις αρχές του '60 από αντιστασιακούς του ΕΔΕΣ και του ΕΛΑΣ. Μερικά απ' αυτά αφιερώνουν κάποιες σελίδες στις απώλειες και τις καταστροφές που υπέστη η Ελλάδα κατά τη Γερμανική κατοχή, υπό τον τίτλο «Έτσι πέρασαν οι Γερμανοί από την Ελλάδα...1941-1944». Δεκαπέντε σελίδες με τους εκτελεσμένους στην Αθήνα (Καισαριανή, Κοκκινιά, Χαϊδάρι). Δέκα σελίδες με τους Γερμανούς εγκληματίες πολέμου στην Ελλάδα, μερικές δεκάδες σελίδες για τα πλιάτσικα και τις καταστροφές στα αρχαία κοκ.  

Εδώ, σήμερα, θα αναρτήσω μόνο τέσσερις, από το τεύχος  25-26, Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου 1960. Τα σύνολα! 

Εσείς ξέρετε αριθμητική και θα κάνετε μόνοι σας τις συγκρίσεις...

Σημείωση: Στα "μερικώς  καταστραφέντα κτήρια" της υπαίθρου περιλαμβάνονται και τούτα τα δυο δωμάτια του παλιού σπιτιού, όπως και το παρακείμενο σιδεράδικο του παππού μου. Στους εκτελεσμένους δε περιλαμβάνεται και ο ίδιος.