Ποιος διοικεί τον ΕΛΑΣ στη μάχη του Δεκέμβρη;

 

 

 

 

 

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής

 

 

Πλέον των 80 χρόνων εδραιώνεται η πεποίθηση ότι τις μάχες της Αθήνας τον Δεκέμβρη του 1944 τις διοικεί η Κεντρική Επιτροπή του ΕΛΑΣ.

Μάλιστα, εφόσον γίνεται αυτή η παραδοχή, η Κεντρική Επιτροπή αποτελούμενη από τον Σιάντο, τον Μάντακα και τον Χατζημιχάλης, παίζει το ρόλο του εξιλαστήριου θύματος, του αποδιοπομπαίου τράγου, στον οποίο φορτώνονται όλες οι…αμαρτίες για να αποπεμπθεί τελικά στην έρημο της Ιστορία.

 

Δεν θέλουμε να απαλλάξουμε το όργανο ούτε για τις συλλογικές ευθύνες του ούτε, κυρίως, για τις ατομικές του καθενός από τα μέλη του. Δεν ήταν άπειροι ή αδύναμοι ηγέτες για να μη μπορούσαν να κάνουν «κάτι παραπάνω».

Δεν είμαστε όμως και ηθικιστές για να περιορίσουμε τις αναζητήσεις των αιτιών στον «καλό ή τον κακό χαρακτήρα» του καθενός. Εξετάζουμε τα πράγματα ιστορικοδιαλεκτικά προσπαθώντας να μπούμε στη θέση τους και, όσο αυτό είναι δυνατόν, να σκεφτούμε όπως εκείνοι.

 

Έτσι, σημειώνουμε δύο στοιχεία, επισυνάπτοντάς τα στον ιστορικό διάλογο που μαίνεται με…αγριότητα.

 

Πρώτον: Η Κεντρική Επιτροπή του ΕΛΑΣ επανασυστάθηκε ξαφνικά και αναγκαστικά, μετά την άρνηση του στρατηγού Σαράφη να διευθύνει τον αγώνα. Δύο φορές αρνήθηκε ο Στέφανος Σαράφης, στην πιο κρίσιμη στιγμή, να αναλάβει.

Είχε τα δίκια του ο Σαράφης αλλά αυτό ήταν ένα γεγονός.

Αποκλειομένου, λοιπόν, του Γενικού Στρατηγείου, του καταλληλότερου οργάνου για την εν λόγω κατάσταση, επανασυγκροτείται η ΚΕ άρον-άρον. Τυχαία βρίσκεται στην Αθήνα ο, εκ της ΕΚΚΑ και του 5/42 προερχόμενος, Λαγγουράνης και διατάσσεται να συγκροτήσει επιτελείο. Δεν έχει «ούτε φύλλο χαρτί» να γράψει, πολύ περισσότερο ιδέα των δυνάμεων και της διάταξής τους!

Το ίδιο γίνεται και με τον Προυκάκη. Εκείνος αναλαμβάνει το επιτελείο του Α’ Σώματος Στρατού!

 

Με αυτά τα δεδομένα ξεκινάει η μάχη της Αθήνας, στις τρεις πρώτες ημέρες του Δεκεμβρίου. Και εκείνο που παραδέχονται όλοι, είτε ευθαρσώς είτε ατόλμως, είναι ότι, ο «Δεκέμβρης» δεν ήταν ένα προετοιμασμένο εγχείρημα, με σχέδιο και αντικειμενικούς σκοπούς. Ο «Δεκέμβρης» προέκυψε ξαφνικά και αιφνιδίασε όλους. Και τους μεν και τους δε.

Και εδώ δεν χωράνε ηθικισμοί. Το ότι «προέκυψε» δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι δεν έχει αιτίες ιστορικο-υλιστικές. Πολλές αιτίες, ετερογονίες και ετερονομίες των προθέσεων και των σκοπών. Είναι όμως κι αυτό ένα από τα θέματα που κάποια στιγμή όλοι θα αναγκαστούν να συζητήσουν, όταν οι διάφορες…επαναστατικές θεωρίες που τόσο τροφοδοτούν τα περί «σταλινικής ανταρσίας» της άλλης πλευράς, πάψουν να μας ζαλίζουν και, ως προπέτασμα καπνού να μας περιορίζουν την όραση.

 

Δεύτερον: Τις επιχειρήσεις, τις μάχες του Δεκέμβρη τις διευθύνει το Α’ Σώμα Στρατού, δηλαδή ο Σπύρος Κωτσάκης – Νέστορας με πολιτική πλαισίωση από την φράξια του Ιωαννίδη-Μπαρτζώτα. Και μη πει κανείς ότι ο «Γιάννης μας» ήταν στο νοσοκομείο γιατί θα προκαλέσει τον γέλωτα. Είχε επάξιο αντιπρόσωπο τον Φάνη. Άλλωστε, και ο Σιάντος μετά την δραματική εξέλιξη των γεγονότων είχε ήδη υποκύψει και υλοποιούσε πλήρως τη γραμμή Ιωαννίδη-Μπαρτζώτα, στα πλαίσια του «δημοκρατικού συγκεντρωτισμού». Ας μην αδικούμε όμως μόνο τους δυο «δικούς μας» ταμαχιάρηδες(!) Υπήρχαν κι άλλοι, άλλο τόσο, ίσως και περισσότερο, και στην ευρύτερη συμμαχία του ΕΑΜ.

 

Το ότι το Α’ Σώμα Στρατού διοικούσε τον ΕΛΑΣ, της πόλης και του βουνού, στα Δεκεμβριανά προκύπτει και από την ίδια την αφήγηση του Νέστορα αλλά και από τα ντοκουμέντα. Άλλο πράγμα τώρα ότι πολλοί και διάφοροι κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν.

Δύο από αυτά τα τεκμήρια παρουσιάζουμε σήμερα, μήπως κάποιοι πάψουν να κάνουν τους ανήξερους και συζητήσουν σοβαρά.

Είναι δύο διαταγές του Α’ Σώματος Στρατού. Η 51^η και η 52^η!

Εκδίδονται την 3^η Δεκεμβρίου, με ελάχιστη ώρα διαφορά, μετά τις 14:30 το μεσημέρι.

Υπογράφονται από τους Νέστορα και Πυριόχο.

Προέρχονται από το αρχείο της Κεντρικής Επιτροπής γι’ αυτό και υπάρχουν σφραγίδες της.

Αντίγραφά τους βρίσκονται στο Αρχείο Δουατζή. Από κει τις πήραμε εμείς και δεν είμαστε, βέβαια, οι πρώτοι που το ανακαλύψαμε.

 

Τι μπορούμε πολύ εύκολα να διαπιστώσουμε.

 

Α) Ο Νέστορας και η διοίκηση του Α’ Σ.Σ. διατάσσει και καθορίζει τη διάταξη των δυνάμεων. Εμμέσως προκύπτει ότι αυτό γίνεται από την 1^η Δεκεμβρίου εφόσον αναφέρεται η γενική διαταγή της ημέρας εκείνης.

 

Β) Στην Κεντρική Επιτροπή απλώς κοινοποιούνται, με αρκετή όπως καταλαβαίνει κανείς καθυστέρηση, οι διαταγές.

 

Γ) Οι εν λόγω διαταγές αφορούν τη διάταξη συνταγμάτων και ταγμάτων. Υπάρχουν όμως κι άλλες που φτάνουν μέχρι λόχο!

 

Δ) Αρκούν αυτές οι δύο πρώιμες διαταγές για να καταλάβει κανείς αυτό που λένε οι καπεταναίοι αλλά δεν το προσέχουν μερικοί, ότι «κόβονται και ράβονται» οι μονάδες σε έναν ετερόκλητο και αλλοπρόσαλλο συνδυασμό που μειώνει, για να μη πούμε ότι καταστρέφει, το αξιόμαχό τους. Δυνάμεις του βουνού αναμειγνύονται με εκείνες της πόλης και τίθενται στις διαταγές τους χωρίς καν να γνωρίζονται μεταξύ τους και χωρίς να έχουν αντίστοιχες εμπειρίες μάχης ούτε οι μεν ούτε οι δε.

 

Ε) Στις 14:30 το μεσημέρι της 3^ης Δεκεμβρίου το 5^ο Σύνταγμα Κηφισιάς τίθεται στις διαταγές του 2^ου Συντάγματος (Νικηφόρου-Παπαζήση). Λίγο αργότερα, με τη διαταγή 52, το 2^ο Σύνταγμα διατάσσεται να πάρει θέση στη γραμμή «Βόρεια κορυφή Ψυχικού-Χαλάνδρι»! Ο Νέστορας διατάσσει και το 2^ο και το 7^ο και το 34^ο της ΙΙ Μεραρχίας! Ούτε η ΚΕ ούτε η ΙΙ Μεραρχία! Και το «πυροβολικό» της Μεραρχίας, ήτοι δύο πυροβόλα και ένα αντιαεροπορικό, ο Νέστορας το διατάσσει! Ούτε ο Σιάντος έχει δουλειά, ούτε ο Μάντακας ούτε ο Χατζημιχάλης. Κι έναν λόχο στο Πυριτιδοποιείο εκείνος, ο Νέστορας, το διατάσσει!

 

ΣΤ) Το Α’ Σ.Σ. καθορίζει σαφώς και τις σχέσεις με τους Εγγλέζους. Αναφέρει σαφώς τι πρέπει να κάνουν τα τμήματα αν έρθουν σε επαφή μαζί τους. Δεν εμπλέκονται, λέει, και αναφέρουν για να λάβουν περαιτέρω διαταγές.

 

Ζ) Τέλος, εμμέσως πλην σαφώς, προκύπτει, έστω και μέσα από τις δύο αυτές επιμέρους διαταγές, το «στρατηγικό σχέδιο» που υπήρχε ήδη στις 3 Δεκεμβρίου: Μόλις ξημερώσει η 4^η Δεκεμβρίου θα γίνει ο αφοπλισμός των Τμημάτων της Αστυνομίας Πόλεων και τις Χωροφυκακής! Με άλλα λόγια ο ΕΛΑΣ θα σκορπίσει δεν διάφορους και ποικίλους στόχους σε ΟΛΟ το λεκανοπέδιο!!!

 

 

 

ΕΛΑΣ

 

Α’ Σ. Στρατού

 

Επιτελικό Γραφείο ΙΙΙ

 

Αριθ. Α.Π. 51

 

Αμέσου επιδόσεως

 

ΔΙΑΤΑΓΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

 

Η κατάσταση είναι οξυτάτη.

 

Ι.  Το σχέδιο ενεργείας (Α.Π. 25/1-12-44) τίθεται εις εφαρμογήν από αύριον την πρωίαν.

 

ΙΙ. Μόλις ξημερώσει θα εκτελεσθή ο αφοπλισμός των Αστυνομικών Τμημάτων και της Χωροφυλακής.

 

ΙΙΙ. Την αυτήν ώραν το Τάγμα Κοκκινιάς να έχη καταλάβει την θέση που του ωρίσθη εις Περιστέρι.

Ο λόχος που θα παραμείνη εις το Πυριτιδοποιείον θα εκτελέση ομοίως την αποστολή του. Εάν η γέφυρα κατέχεται από Άγγλους δεν θα λάβη επαφήν ούτε θα συγκρουσθή με αυτούς, αλλά θα αναφέρη και θα αναμείνη διαταγάς μας.

Το υπόλοιπον του 6^ου Συν/τος ως η Α.Π. 25/1-12-44 Διαταγή μας.

 

ΙV.  Εν Τάγμα του 34^ου Συν/τος εκ Λιοσίων δια νέου Ηρακλείου προς Τουρκοβούνια να έχη καταλάβη μέχρι της ;)ης πρωινής της αύριον 4-12-44 τα Τουρκοβούνια Βορείως  του υψομέτρου 295 όπου θα συνδεθή με το αριστερόν του Α’ Συγκροτήματος και να τεθή υπό τας αμέσους διαταγάς της ΙΙ Μεραρχίας.

 

V.  Η διοίκηση του 5^ου Συν/τος με το εναπομένον Τάγμα της τίθενται από λήψεως παρούσης υπό τας διαταγάς του 2^ου Συν/τος Πεζ της ΙΙ Μεραρχίας.

 

VI.  α) αναφέρατε λήψιν της παρούσης Διαταγής τηλεφωνικώς ή δι’ άλλου ταχύτερου μέσου και ασφαλετέρου β) Αναφέρατε την πραγματοποίηση της διατασσομένης διατάξεως γ) Τηρείται ενήμερον την Διοίκηση επί της εξελήξεως του αγώνος ως προβλέπεται εις την Α.Π. 25/1-12-44 Διαταγής μας.

 

Αθήνα 3-12-44 ώρα 14.30’

 

Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ

 

Ι. ΠΥΡΙΟΧΟΣ Συν/ρχης

 

ΝΕΣΤΟΡΑΣ Καπετάνιος

 

 

 

ΠΑΡΑΛΗΠΤΑΙ

 

Συγκρότημα Α’.Β’.Γ’.

Συγκρότημα 5^ου Συν/τος

Συγκρότημα 6^ου Συν/τος

 

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

 

Κ.Ε. ΕΛΑΣ (υ.τ.α.), ΙΙ Μεραρχία, 34 Σύν/μα

 

 

 

 

 

 

ΕΛΑΣ

 

Α’ Σ. Στρατού

 

Επιτελικό Γραφείο ΙΙΙ

 

Αριθ. Α.Π. 52

 

Αμέσου επιδόσεως

Προς

 

Την ΙΙ Μεραρχίαν

 

Εν συνεχεία προς την υπ’ αριθ. Α.Π. 51/3-12-44 Διατηγής μας Εντελλόμεθα τα εξής.

 

Ι.  Το 2^ον Συν/γμα Πεζικού να έχη καταλάβη την γραμμή Βορεία κορυφή Ψυχικού-Χαλάνδρι μέχρι της 6.30’ της 4-12-44.

 

ΙΙ. Το 7^ον Σύν/γμα Πεζικού να κινηθή δια συντόμου πορείας ίνα ευρίσκεται την πρωίαν της 4-12-44 εις Μενίδι.

 

ΙΙΙ.  Η Διοίκηση του 34^ου Συν/τος με το εναπομένον εν Τάγμα να εγκατασταθή μέχρι της 7^ης ώρας πρωϊνής της 4-12-44 εις Νέαν Φιλαδέλφειαν ίνα συνενωθή μετά του προωθηθέντος ήδη εις Νέαν Φιλαδέλφειαν Τάγματός του.

Δια το έτερον Τάγμα του 34^ου Συν/τος όρα Δ/γην ημών Α.Π. 51/3-12-44.

 

IV.  ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΝ

 

Ολόκληρον το πυροβολικόν της Μεραρχίας θα ταχθή τας πρώτας πρωινάς ώρας της 4-12-44 εις κορυφήν Τουρκοβουνίων ώστε να έχη υπό τα δραστικά του πυρά το συγκρότημα των στρατώνων Γουδί μετά του πεδίου βολής και του Σχολείου Χωροφυλακής.

 

V.  Σταθμός διοικήσεως της ΙΙ Μεραρχίας από της 7^ης ώρας της 4-12-44 εις Αμαρούσιον.

VI.  Αναφέρατε λήψιν τηλεφωνικώς ή δι’ άλλου προσφορωτέρου και ασφαλεστέρου μέσου και ταχύτερου.

 

Αθήναι τη 3-12-44

 

Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ

 

Ι. ΠΥΡΙΟΧΟΣ ΣΥΝ/ΡΧΗΣ

 

ΝΕΣΤΟΡΑΣ ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΣ

 

 

Κοινοποίηση

 

Κ.Ε. ΕΛΑΣ (υ.τ.α.)

 

34^ον Συν/μα

 

ΙΙΙ Γραφείο 

Για περισσότερα διαβάστε τον "Ορέστη"...

Κάντε "κλικ" στους συνδέσμους για να μεταβείτε στις "Εκδόσεις Φυλάτος"

Ανδρέας Μούντριχας-Ορέστης τόμος 1ος

Ανδρέας Μούντριχας-Ορέστης τόμος 2^ος

 

Εύβοια, καλοκαίρι 1944: Ο Παπαθανασόπουλος και οι "Τσολιάδες" του, λεηλατούν και σκοτώνουν

 Ολόκληρη και για πρώτη φορά η έκθεση του ταγματάρχη των Ταγμάτων Ασφαλείας Τσιρίνη Γεωργίου

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής 

Το καλοκαίρι του 1944 συντελείται η κορύφωση του κατοχικού δράματος. 

Οι Γερμανοί οργιάζουν με αλλεπάλληλες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις. Το "κράτος" βρίσκεται υπό διάλυση καθώς αδυνατεί να λειτουργήσει στοιχειωδώς και να καλύψει έστω τις ανάγκες των δικών του οργάνων. Καμία αποστολή πληθωριστικού χρήματος από την Αθήνα στις επαρχίες δεν είναι ασφαλής. Καμία δυνατότητα συλλογής φόρων, σε είδος και σε χρήμα, δεν είναι δυνατή. Ο ΕΛΑΣ έχοντας φτάσει στο μέγιστο της μαζικοποίησης και της δράσης του καθιστά κυριολεκτικά τους κατακτητές πολιορκούμενους. Οι εξορμήσεις των εκκαθαριστικών μόνον με χιλιάδες στρατιώτες είναι δυνατές και μόνο για λίγες, πολύ λίγες, ημέρες επιτυγχάνεται ο έλεγχος κάποιων περιοχών. 

Εκείνη ακριβώς την περίοδο των τριών μηνών του καλοκαιριού του 44 είναι που και ο Παπαθανασόπουλος εντείνει την τρομοκρατία και στις δύο πλευρές του Ευβοϊκού. 

Το "μικρό Χαϊδάρι", οι φυλακές της Χαλκίδας, έχουν γεμίσει και αναζητείται κτήριο για...την επέκτασή τους. Άνδρες, γυναίκες, γέροι, γριές και έφηβοι, στοιβάζονται για διαλογή και μετά στέλνονται είτε στο απόσπασμα, είτε στο μεγάλο Χαϊδάρι κι από κει ίσως στην Καισαριανή ίσως στη Γερμανία. Ο ίδιος ο Παπαθανασόπουλος, το έχουμε δείξει αλλού, επαίρεται για την κτηνωδία του αυτή δίνοντας τους αριθμούς των εκτελέσεων και των φυλακίσεων. Ο ίδιος αυτός δήμιος καθορίζει ότι κανείς άλλος πλην του ιδίου δεν μπορεί να διατάξει αποφυλακίσεις κρατουμένων. 

Ο ίδιος είναι που πρωτοστατεί και στη λεηλασία! Η έκθεση Τσιρίνη είναι ένα τεκμήριο της εποχής εκείνης. Συντάσσεται εν θερμώ, λίγες μέρες μετά τα πλιάτσικα και διαρκούσης της Κατοχής. Υποβάλλεται στη διοίκηση των Ταγμάτων Ασφαλείας, στην Αθήνα, καθώς οι διαμαρτυρία του τον έχει θέσει στη δυσμένεια του Παπαθανασόπουλου και τον έχει απομακρύνει από τη Χαλκίδα. 

Το γνήσιο του τεκμηρίου το πιστοποιεί ένας άλλος συνεργάτης των Γερμανών, ο διαβόητος Νίκος Αναγνωστόπουλος. Βρίσκεται κι αυτό, το έγγραφο, στο Αρχείο Δουατζή, ανάμεσα στα έγγραφα που ο αείμνηστος Γιάννης Δουατζής κατάφερε να αποκτήσει έναντι γερής αμοιβής. 

Δεν πιστοποιούν λοιπόν "την ρεμούλα" κάποιοι "απάτριδες" και "άθεοι" κομμουνισταί! Την πιστοποιούν οι ίδιοι οι άνθρωποι της πυραμίδας που στήριξε τους Γερμανούς στον ανελέητο πόλεμο κατά της Ελλάδας. 

Μερικές σημαντικές σημειώσεις:

1. Ο αξιωματικός Τσιροδήμος που αναφέρεται στο κείμενο, συνελήφθη από τον ΕΛΑΣ και κρατήθηκε μαζί με τους υπόλοιπους στη Χαλκίδα. Μετά την Ανακωχή, όλοι μαζί, ΕΛΑΣ και κρατούμενοι, συμπτύχθηκαν στην Στυλίδα. Στην Αγία Μαρίνα της Στυλίδας ανακρίθηκαν και εκτελέστηκαν έντεκα (11). Ανάμεσα σ' αυτούς τους "έντεκα" και ο Τσιροδήμος, ο Παλαιοδημόπουλος (εγκάθετος του Γερακίνη στον ΕΛΑΣ που αυτομόλησε στα Τάγματα), ο Λύκος διοικητής της Ειδικής Ασφάλειας Ευβοίας, ο Λήσταρχος Καραθανάσης και ο μεγαλοσυμβολαιογράφος Σπυρόπουλος. Ο Καραθανάσης είναι εκείνος που αποπειράθηκε να δολοφονήσει τον Βενιζέλο στην Κηφισίας. Είχε εγκατασταθεί στη Χαλκίδα και μεταξύ άλλων έκανε και μεταφορές με καΐκι "δικό του". Τέλος η ύπαρξη ενός σημαίνοντος συμβολαιογράφου στους επιλέκτους "έντεκα" δεν είναι τυχαία. Προφανώς σχετίζεται με περιουσίες και με τους "πλουτίσαντες εν τη Κατοχή". Αλλά για τους "έντεκα" θα επανέλθουμε κάποια άλλη στιγμή. Η έρευνα συνεχίζεται.... 

2. Οικονομικός Έφορος της Εύβοιας, για τον οποίο υπάρχει αναφορά στην Έκθεση, θα πρέπει να ήταν, χωρίς να έχει διασταυρωθεί, ο Δημ. Κουτσογεωργόπουλος. Τουλάχιστον αυτός ήταν Έφορος στις 9 Νοεμβρίου 1943, όταν η διοίκηση του 7ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ διατάσσει τη σύλληψή του. Τη διαταγή υπογράφουν οι, Συνταγματάρχης Ξενοφών (Δημ Κασσάνδρας), Όθρυς, Βουρλιάς. 

3. Ταυτόχρονα με τη ρεμούλα που περιγράφει ο Τσιρίνης ετοιμάζεται και πραγματοποιείται η τρίτη ομαδική εκτέλεση αγωνιστών στη Στρατώνα.

4. Για την κατάσταση στη Νομαρχία Ευβοίας στις αρχές του καλοκαιριού 1944 δείτε κι εδώ.

ΠΑΡΑΝΟΜΊΑΙ

 

Λαβούσαι χώραν εις βάρος ιδιωτών Ευβοίας εκ μέρους Προσώπων της Στρατιωτικής Διοικήσεως

 

Α) Περί τα τέλη Μαΐου 1944 συνεστήθη επιτροπή ανοίγματος Εβραϊκών Καταστημάτων εν Χαλκίδι με Πρόεδρον τον Ταγματάρχην Πεζικού Λιάκον Θωμάν. Άπαντα τα είδη ταύτα αναριθμήτου αξίας συνεκεντρώθησαν εις αποθήκην από την οποίαν εξήγοντο και διανήμοντο εις τους αξιωματικούς του Επιτελείου της Στρατιωτικής Διοικήσεως και συμφώνως των οδηγιών του Επιτελάρχου Ταγματάρχου Πολιτάκη Γεωργίου, όστις διήυθυνε την όλην επιχείρησιν.

Εκ των ανωτέρω ειδών (μόνον ο έφορος  Χαλκίδος δύναται να γνωρίζη την ποσότητα) είναι ζήτημα αν θα έμειναν ελάχιστα είδη.

 

Β) Κατά την εις Στενήν άφιξιν του Στρατηγού κ. Παπαθανασοπούλου μετά της ακολουθίας του (22^α Ιουνίου) εφορτώθησαν εκ μέρους των οργάνων του (Ανθυπολοχαγός Τσιροδήμος και Σια) δύο αυτοκίνητα φορτηγά με είδη τροφίμων ήτοι: 4 βαρέλια τυρού, αραβοσίτου, φάβας και άλλα ως ψιλικών ειδών. Άπαντα τ’ ανωτέρω ανευρέθησαν παρά του Τάγματός μου τα οποία μετά την εξακρίβωσιν ότι ταύτα ανήκουσιν εξ ολοκλήρου εις τον παντοπώλην Κάτω Στενής Χαράλαμπον Κυράναν απεδόθησαν. Το τοιούτον  ενεφέρθη εις τον Στρατηγόν τόσον παρ’ εμού όσον και παρά του Συνταγματάρχου κ. Γερακίνη εις Ταγματάρχην Αναστασίου όστις μας απήντησεν ως εξής: «Αμ γι’ αυτά τα πράγματα ήλθεν ο Τσιροδήμος».

 

Γ) Αι επιχειρήσεις 18 και 19 προς Θεολόγον εις ουδένα άλλον σκοπόν απέβλεπον ει μη μόνον εις την εξηπηρέτησιν προσώπων εκ της περιοχής ταύτης δια την συγκομιδήν του σιταριού (Τσώκος, Βτούρμας, Καραγιάννης, και Βαρσαμάς της Ειδικής Ασφάλειας) και εκ παραλλήλου συγκέντρωσιν σιτηρών υπό τύπον δεκάτης.

 

Δ) Το κατακορύφωμα όμως της μεγάλης ρεμούλας εγένετο κατά τας επιχειρήσεις της Β. Ευβοίας από 24 Ιουλίου μέχρι 5^ης Αυγούστου 1944.

Συμφώνως Διαταγής επιχειρήσεων την 25-7-44 ευρισκόμην με το Τάγμα μου (εις λόχος) εις Καμαρίτσαν. Την επομένην αφίχθη και ο Στρατηγός με το Επιτελείον του. Εκινήθην με τον Στρατηγόν επικεφαλής καθ’ όλην την περίοδον των επιχειρήσεων πλην μόνον κατά την 30-7-44 απεχωρίσθην με το ήμισυ της δυνάμεως μεθ’ ό συνηντήθην εκ νέου εις Στροφιλιάν μέχρι πέρατος των επιχειρήσεων.

Ως πρώτη δυσαρέσκεια με τον Στρατηγόν κατά τας επιχειρήσεις ταύτας ήτο διότι αντί 8.000 οκάδ σίτου και 4.000 οκαδ βρώμης όπερ έδει να συγκέντρωνα ως δεκάτη μετέφερα μόνον 650 οκαδ σίτου.

 

Ε) Κατά την Πίλι μετάβασίν μας εισήλθεν πρώτος με το τμήμα μου και συνέχισα την κίνησίν μου προς Βλαχιά και εις τον Κόλπον Πίλι προς λήψιν μέτρων ασφαλείας. Κατά την εκ του Χωρίου διέλευσίν μου  ουδέν εκ των Καταστημάτων ήτο ανοικτόν λόγω του φόβου των κατοίκων. Κατά την επιστροφήν μου το εσπέρας είδον ιδίοις όμμασι να λεηλατούνται τα καταστήματα παρά της ακολουθίας του Στρατηγού  (ο υποφαινόμενος απεχωρίσθη προσωρινώς δια τακτικήν αποστολήν) αφηρέθησαν μεταξύ των άλλων και άπαντα τα φάρμακα του εκεί μοναδικού Φαρμακείου πλην πλουσιοτάτου εις ποσότητα φαρμάκων λόγω της αποστάσεως και διακοπής συγκοινωνίας μετά της Χαλκίδος. Κατά την μαρτυρίαν του Υπολοχαγού Γερακίνη Ηλία του Προέδρου Κοινότητας Μαντουδίου και άλλων αξιοπίστων προσώπων η αξία των φαρμάκων ήτο απροσδιόριστος, καθ’ όσον το πλείστον των φαρμάκων ήσαν Σπεσιαλιτέ. Εις μάτην ικέτευον οι προύχοντες του Χωρίου να τους αφήση εν μέρος τουλάχιστον πλην δεν εισηκούσθησαν.

Τα φάρμακα ταύτα ανήρχοντο εις 4 κιβώτια (τετράγωνα μεγάλα) τα οποία μετεφέρθησαν εις Στραφιλιά και εκείθεν δια δρομολογίου μέσω Μαντουδίου- Αχμέτ Αγά- Νεροτριβιά- Ψαχνά- Χαλκίδα φορτωθέντα επί δύο μεταγωγικών. Κατά την διέλευσίν μας εκ της ατραπού Αχμέτ Αγά προς αυχένα Νεροτριβιάς εν εκ των κιβωτίων έπεσε και πολλά των φαρμάκων αχύθησαν..

Κατά την διάρκειαν  των ημερών τούτων πλειστάκις ανέφερον εις τον Στρατηγόν και εις τον Επιτελάρχην δια κλοπιμαία είδη ρουχισμού εκ μέρους των ανδρών του Επιτελείου και συγκεκριμένως εις Αγίαν Τρίτην πλην ουδέν μέτρον ελαμβάνετο δια τους πραγματικώς ληστοπειρατάς οπλίτας του (Χωροφύλαξ Σκοπελίτης, Στρατιώτης Καρατσόλιας και ενός άλλου καταγομένου εξ Αθηνών).

 

Ζ) Κατά το ως άνω χρονικόν διάστημα άλλα τμήματα αποβιβασθέντα εις Λίμνην Ευβοίας και Κρυόβρυσι συνεκέντρωναν προϊόντα και ό,τι άλλο είδος συνήντον και το μετέφερον εις Λίμνην με φορτηγά ζώα και εκείθεν με το βενζινόπλοιον του τέως Ληστάρχου Καραθανάση εις Χαλκίδα. Κατά τας επισήμους και θετικάς πληροφορίας κατά το διάστημα των οκτώ ημερών έκαμε δύο ταξείδια μέχρι Χαλκίδος και δια τα οποία μη δυνάμενοι να αποκρύψωσι τα είδη ταύτα συνεκρότησαν τύποις μόνον επιτροπήν εκ του Συνταγματάρχου Δρέλια Περικ, Ταγματάρχου Παπαδάκη Παύλου και Λοχαγού Χουρμουσιάδου Αλεξ.

Πάντα τ’ ανωτέρω ως και δια τα είδη των Εβραϊκών Καταστημάτων, όταν επέστρεψα πλέον εις Χαλκίδα και εκλειπόντων των λόγων της εκστρατείας κατά της Βορείου Ευβοίας ανέφερον προφορικώς και εγγράφως δια προσωπικής προς τον Στρατηγόν αναφοράς μου (προς απόδειξιν ταύτης έχω εις χείραςς μου τον επιστραφέντα φάκελλον την 5^ην Αυγούστου με αποτέλεσμα την αυτήν ημέραν να εκδώση Διαταγήν εκδιώξεώς μου εκ Χαλκίδος θέτων μοι εις την διάθεσιν του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης (Διεύθυνσιν Πεζικού).

Τ’ αποτέλεσμα της αναφοράς μου δεν γνωρίζω καθ΄όσον μετά πάροδον 4 ημερών ανεχώρησα λαβών φύλλον πορείας.

 

 

Εν Αθήναις τη 20-8-1944

 

ΤΣΙΡΙΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

 

Ταγματάρχης

 

 

Υπεβλήθη εις Ανωτάτης Διοίκησιν

Ευζώνων Ασφαλείας (Γραφείον Διοικητού)

Την 22-8-44

Ανδρέας Μούντριχας-Ορέστης τόμος 1ος

 

Ανδρέας Μούντριχας-Ορέστης τόμος 2^ος