Στοιχεία του μηχανισμού παρακολούθησης, πληροφόρησης και καταστολής των Γερμανών κατακτητών
Γιώργος Μιλτ Σαλεμής
Βρισκόμαστε στη Βοιωτία το φθινόπωρο του 1943.
Η Ιταλία έχει συνθηκολογήσει και η γερμανική διοίκηση αρχίζει να αναπτύσσεται στις περιοχές εκείνες όπου μέχρι τότε βρίσκονταν στις διαταγές των Ιταλών.
Ατύπως γίνεται αυτό όσο οι έννοιες "τυπικώς" και "ατύπως" μπορούν να έχουν σημασία σε μια χώρα υπό κατοχή.
Αυτό δε το "ατύπως" έχει ξεκινήσει, όπως αναφέραμε και αλλού, από την αρχή του καλοκαιριού του 1943. Διοικητικά, η "κυβέρνηση" Ράλλη προβαίνει στην ίδρυση του ανεξάρτητου νομού Βοιωτίας, διορίζει νομάρχη και επάρχους, διατηρεί τους αγροφύλακες ως...συνδέσμους διαβίβασης των διαταγών προς τους διορισμένους Κοινοτάρχες. Ας σημειωθεί ότι οι επιτροπές διοίκησης των κοινοτήτων είναι τριμελείς και κάμποσες απ' αυτές τις έχει επιβάλλει κατευθείαν το γραφείο του "πρωθυπουργού" Ράλλη και ο ίδιος ο Ταβουλάρης. Το να ανακατεύονται τόσο... μεγάλα κεφάλια στο ποιος θα είναι πρόεδρος του τάδε ή δείνα μικρού οικισμού της Κωπαΐδας σημαίνει ότι ο Γερμανός διοικητής Μάγερ της Εταιρείας Κωπαΐδας, και εγκληματίας πολέμου, έχει τους λόγους του!
Δίπλα και σε...μεσοτοιχία με τις επιτροπές των κοινοτήτων βρίσκονται οι επιτροπές παρακολούθησης των ανταρτών που έχουμε αναφέρει αλλού. Αυτές αποτελούνται συνήθως από τους τρεις της κοινότητας συν διακεκριμένους παράγοντες του χωριού, τον παπά, τον δάσκαλο, τον γιατρό, τον κτηματία, κάποτε δε κι έναν ράφτη, έναν κουρέα κλπ.
Υπάρχουν κι άλλες επιτροπές από προηγούμενους μήνες. Όπως η επιτροπές στεγάσεως των δυνάμεων κατοχής. Έχουν εξουσία να αποφασίζουν για την... συγκατοίκηση! Δηλαδή, ποιος θα ξεσπιτωθεί και σε ποιο σπίτι θα συγκατοικήσει προκειμένου να εξασφαλιστούν τα κατάλληλα σπίτια για τους κατακτητές. Δεν πλήττονται, με άλλα λόγια, μόνο οι φτωχοί χωρικοί από την κατοχική λαίλαπα αλλά και τα εύπορα στρώματα της κοινωνίας, καθώς εκείνα ήταν που είχαν τα καταλληλότερα κτήρια.
Στη συνέχεια δημοσιεύουμε για πρώτη φορά σχετικά τεκμήρια....
 |
| Ο Νομάρχης Γεωργόπουλος διαβιβάζει στις 20 Νοεμβρίου 1943 36 διαταγές για να επιδοθούν ταχύτατα στις κοινότητες της επαρχίας Λιβαδειάς. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να σημειώσουμε ότι η Χωροφυλακή έχει συμπτυχθεί σε κεντρικά σημεία. Η σύμπτυξη έχει αρχίσει από τον Οκτώβριο του 1942 και συνεχίστηκε για να ολοκληρωθεί τους πρώτους μήνες του 1943. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι, τα χωριά μένουν έξω από την άμεση επιτήρηση των δυνάμεων κατοχής και ο μόνος ιμάντας μεταβίβασης της εξουσίας είναι οι κοινοτάρχες, οι επιτροπές παρακολούθησης και οι... σύνδεσμοι αγροφύλακες. |
 |
| 12 Οκτωβρίου 1943. Οι εκκαθαρίσεις στον Ελικώνα έχουν λάβει χώρα πριν λίγες ημέρες. Έχει καεί το Κυριάκι και τα άλλα χωριά, έχουν γίνει εκτελέσεις και έχει κινδυνεύσει ο Σιάντος που κινείται προς τα πάνω. Ο δήμαρχος Λεβαδέων συντάσσει κατάλογο των εφέδρων αξιωματικών της πόλης. |
 |
16 Οκτωβρίου 1943. "Προς το Γερμανικόν Φρουραρχείον Λεβαδείας"!!! Η επταμελής επιτροπή της Αγίας Τριάδας-Στεβενίκου, καθησυχάζει τους Γερμανούς ότι μετά τις τελευταίες εκκαθαριστικές δεν έχουν εμφανιστεί αντάρτες στο χωριό. Έχει προηγηθεί άλλο σημείωμα το προέδρου ότι οι κάτοικοι έχουν επιστρέψει στα σπίτια τους και ασχολούνται με τις εργασίες τους.
22 Οκτωβρίου 1943. Η επιτροπή παρακολούθησης ανταρτών της Αγίας Τριάδας - Στεβενίκου, ενημερώνει τον νομάρχη κι αυτός διαβιβάζει αυτούσιο το σημείωμα στο φρουραρχείο. Θέμα: επτά (7) αντάρτες που την προηγουμένη (21/10) ζήτησαν τρόφιμα και ξυλοκόπησαν κάτοικο του χωριού που τους έβρισε και τους έδιωξε. Στο επόμενο τεκμήριο, έναν μήνα μετά, στις 29 Νοεμβρίου, ο πρόεδρος ενημερώνει τον νομάρχη για την εμφάνιση έξι (6) ξυπόλυτων ανταρτών που ζητούν τρόφιμα αλλά οι κάτοικοι δεν τους έδωσαν τίποτα και επιπλέον τους "ύβρισαν με τον αισχρότερον τρόπον"
|
 |
| 20 Οκτωβρίου 1943. Ο νομάρχης διαβιβάζει στο Γερμανικό Φρουραρχείο (ενταύθα) τον κατάλογο των κατοίκων της Σκριπούς. Τέτοια υπάρχουν πολλά καθώς οι Γερμανοί απαιτούσαν πληροφόρηση για όλα. Στο επόμενο τεκμήριο βλέπουμε τους ιδιοκτήτες των αλωνιστικών μηχανών. Πρόκειται για ιδιώτες και συνεταιρισμούς και συντάσσεται μαζί με την μετάφραση στη γερμανική γλώσσα. |
 |
1 Φεβρουαρίου 1943! Ρα καμπάνα Υπαπαντίσε! (αρβ. χτύπησε η καμπάνα της Υπαπαντής) Ο τότε έπαρχος Κακοσαίος, του ενιαίου νομού Αττικοβοιωτίας, δίνει την εξουσία στην επιτροπή εξεύρεσης κατοικιών Θηβών να μπορεί να διατάσσει συγκατοικήσεις. Πρόεδρος επιτροπής ο Ευστάθιος Ζαφειράκος.
|
 |
Να και η Δικαιοσύνη μπλεγμένη στα γρανάζια της Γερμανικής Κατοχής! 6 Οκτωβρίου 1943. Το Γερμανικό Φρουραρχείο Λεβαδείας διατάσσει να του γνωστοποιήσει ο εισαγγελέας πλημμελειοδικών αν οι Παπαλέξης, Καντάς, Τσιφής, Νταλιάνης, Κοτσώνας και Βλάχος, καταδιώκονται από αυτόν και για ποιαν πράξη. Τούτου δοθέντος, για όλους τους Έλληνες πλην των δωσιλόγων, είναι αυτονόητο ότι η Λαϊκή Δικαιοσύνη όχι μόνο ήταν πράξη αντίστασης αλλά άμεση και πρακτική αναγκαιότητα! |
 |
20 Σεπτεμβρίου 1943. Το πρώτο έσσεται έσχατο! Αλλά είναι το καλύτερο! Οι πολιτοφυλακές των χωριών (Άγιος Γεώργιος, Θούριο, Χαιρώνεια, Μαυρονέρι, Σωληνάρι) να φοράνε λευκό περιβραχιόνιο στο αριστερό χέρι για να ξεχωρίζουν! Γιατί μόνο αυτά τα χωριά; Διότι αυτά έχουν στον χώρο τους γραμμές τρένου! Με άλλα λόγια, οι πολιτοφυλακές που συγκροτούνται από τους Γερμανούς για τη φύλαξη των γραμμών του τρένου αλλά και των καλωδίων των τηλεπικοινωνιών αρχίζουν να ανασυντάσσονται. Σημειώνουμε ότι τέτοιες αποφάσεις και νόμοι συγκρότησης πολιτοφυλακών υπάρχουν ήδη από τον Ιούνιο του 1942. Πριν δλδ οι αντάρτες βγουν στο βουνό!
Για περισσότερα στοιχεία και λεπτομερή παρουσίαση όλων των παραπάνω βλέπε στον "Ορέστη".... |